Spiroxamine (Μυκητοκτονο): Δραστικη Ουσια

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας Spiroxamine

Η Spiroxamine είναι συστηματικό μυκητοκτόνο επαφής και διασποράς, με εξειδικευμένη δράση κυρίως κατά του ωιδίου, ιδιαίτερα σε σιτηρά και αμπέλι.
🔹 Χημική ομάδα: Spiroketalamines (αμινοαλκοόλες - μορφολινοειδή, SBIs).
🔹 FRAC Group: 5 - Sterol biosynthesis inhibitors (SBI, διαφορετικός υπο‑στόχος από τις τριαζόλες DMI - Group 3).
🔹 Μοριακός τύπος: C₁₈H₃₅NO₂.
​- Σκεύασμα: Συνήθως ως γαλακτωματοποιήσιμο συμπύκνωμα (EC), συχνά σε μίγματα με τριαζόλες (π.χ. tebuconazole, prothioconazole) για διεύρυνση φάσματος.

Μηχανισμός δράσης:
🔹 Το Spiroxamine ανήκει στους αναστολείς βιοσύνθεσης στερολών (SBI), αλλά στοχεύει διαφορετικά ένζυμα από τις κλασικές τριαζόλες.
🔹 Παρεμβαίνει σε στάδια της βιοσύνθεσης εργοστερόλης διαφορετικά από την C14‑demethylase, τροποποιώντας κρίσιμα ένζυμα της οδού στερολών.
🔹 Η διαταραχή της εργοστερόλης οδηγεί σε αστάθεια και δυσλειτουργία της κυτταρικής μεμβράνης, διαρροή κυτταρικού περιεχομένου και αναστολή ανάπτυξης των υφών.
​- Παρουσιάζει προληπτική, θεραπευτική και «ερυκαντική» δράση σε πρώιμα στάδια μόλυνσης, ιδιαίτερα σε ωίδιο.

Φάσμα δράσης:
🔹 Η Spiroxamine είναι εξειδικευμένο μυκητοκτόνο έναντι ωιδίων, με κύριες χρήσεις:
🔹 Σιτηρά: Blumeria graminis f. sp. tritici (ωίδιο σιταριού), άλλα ωίδια σιτηρών· σε μίγματα προσφέρει βελτιωμένη δράση και σε σκωριάσεις ως μέρος συνδυασμού.
🔹 Αμπέλι: Erysiphe necator (ωίδιο αμπέλου) ως προστατευτικό και θεραπευτικό μυκητοκτόνο.
​- Άλλες καλλιέργειες: Σε ορισμένα σκευάσματα αναφέρεται χρήση και σε άλλες καλλιέργειες με προβλήματα ωιδίων, ανάλογα με τις τοπικές εγκρίσεις.
🔹 Δεν στοχεύει ωομύκητες (περονόσποροι) ή εδάφιους παθογόνους μύκητες - για αυτά απαιτούνται άλλα μυκητοκτόνα.

Συμπεριφορά στο φυτό & ιδιότητες:
🔹 Συστηματική δράση: Απορροφάται από τα φύλλα και τους πράσινους ιστούς και μετακινείται ακροπετικά μέσω του ξυλώδους (xylem‑mobile).
🔹 Translaminar κίνηση: Διαπερνά την εφυμενίδα και κατανέμεται στο πάχος του φύλλου, προστατεύοντας και μη ψεκασμένες επιφάνειες.
​- Ισχυρή προληπτική και θεραπευτική δράση έναντι ωιδίων, με δυνατότητα περιορισμού εγκατεστημένων μολύνσεων όταν εφαρμόζεται στα πρώιμα στάδια συμπτωμάτων.
🔹 Συνήθως προσφέρει διάρκεια δράσης περίπου 10-14 ημέρες σε καλά αναπτυγμένη καλλιέργεια, ανάλογα με δόση, πίεση μόλυνσης και μίγμα.

Φυσικοχημικές ιδιότητες:
🔹 Φυσική κατάσταση: Λιπαρό υγρό, άχρωμο έως ελαφρά κίτρινο.
🔹 Διαλυτότητα στο νερό: Μέτρια προς χαμηλή (τιμές επιπέδου mg/L, επαρκής για βιοδιαθεσιμότητα αλλά όχι έντονα υδατοδιαλυτή).
​- Log Kow: Τιμές γύρω στο 3-4, έντονα λιπόφιλο, με τάση προσρόφησης στην οργανική ουσία.
🔹 Πτητικότητα: Χαμηλή, πρακτικά μη πτητικό σε αγροτικές συνθήκες.
​- Εμμονή στο περιβάλλον: Σε εδάφη παρατηρούνται DT₅₀ από μερικές εβδομάδες έως λίγους μήνες, ανάλογα με τον τύπο εδάφους και τις κλιματικές συνθήκες.

Οικοτοξικολογικό προφίλ:
🔹 Θηλαστικά (οξεία τοξικότητα): Μέτρια οξεία τοξικότητα από του στόματος, χαμηλότερη τοξικότητα από το δέρμα και ελαφρώς έως μέτρια τοξικότητα από εισπνοή.
🔹 Ερεθιστικότητα: Ισχυρά ερεθιστική για τα μάτια, μέτρια ερεθιστική για το δέρμα· μπορεί να προκαλέσει δερματική ευαισθητοποίηση σε ευαίσθητα άτομα.
🔹 Χρόνιες επιδράσεις: Σε μακροχρόνιες μελέτες σε τρωκτικά τα κυριότερα ευρήματα σχετίζονται με ερεθισμό βλεννογόνων και δέρματος, μείωση σωματικού βάρους και ηπατικές επιδράσεις σε υψηλές δόσεις· δεν προέκυψε σαφής καρκινογόνος δράση στα επίπεδα δόσεων που εξετάστηκαν.
🔹 Υδρόβιο περιβάλλον: Μπορεί να είναι τοξική για υδρόβιους οργανισμούς (ψάρια, ασπόνδυλα) σε σχετικά χαμηλές συγκεντρώσεις, γεγονός που επιβάλλει αποφυγή απορροής και προστατευτικές ζώνες.
​- Μη στοχευόμενοι οργανισμοί: Η τοξικότητα σε ωφέλιμα αρθρόποδα και γαιοσκώληκες είναι γενικά περιορισμένη όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες, αλλά απαιτείται τήρηση Ορθής Γεωργικής Πρακτικής.

Πλεονεκτήματα:
🔹 Εξειδικευμένη, ιδιαίτερα ισχυρή δράση κατά του ωιδίου με προληπτικό, θεραπευτικό και ερριζαντικό χαρακτήρα, ιδανική για σιτηρά και αμπέλι.
🔹 Συστηματικό και translaminar, προσφέρει γρήγορη διανομή στον ιστό και προστασία νέας βλάστησης όταν συνδυάζεται με κατάλληλη δόση και χρονισμό.
🔹 Διαφορετικός υπο‑στόχος στερολικής οδού σε σχέση με τις τριαζόλες, χρήσιμο εργαλείο σε μίγματα / εναλλαγές για διαχείριση ανθεκτικότητας στα SBIs.
🔹 Σε συνδυασμούς (π.χ. με triazoles ή SDHIs) μπορεί να διευρύνει το φάσμα δράσης (ωίδια + σκωριάσεις + κηλιδώσεις) και να αυξήσει τη συνολική αποτελεσματικότητα του σχήματος.

Περιορισμοί:
🔹 Στενά εστιασμένο φάσμα: Είναι κυρίως «εργαλείο για ωίδια» και δεν επαρκεί μόνο του για άλλα σημαντικά παθογόνα (π.χ. περονόσποροι, εδάφιοι μύκητες).
🔹 Ανήκει στην κατηγορία SBIs (sterol biosynthesis inhibitors) όπου υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικών πληθυσμών· απαιτείται εναλλαγή ομάδων FRAC και χρήση μιγμάτων.
🔹 Οικοτοξικολογικοί περιορισμοί σε υδρόβιο περιβάλλον και ερεθιστικότητα για τον χρήστη επιβάλλουν αυστηρή τήρηση ΜΑΠ, ζωνών προστασίας και οδηγιών ετικέτας.
🔹 Η επίμονη χρήση μονομερούς «λογικής ωιδίου» με SBIs μπορεί να οδηγήσει σε μείωση ευαισθησίας των πληθυσμών, άρα συνιστάται ένταξη σε προγράμματα Ολοκληρωμένης Φυτοπροστασίας (IPM).

---