ΤΟΜΑΤΑ ΥΠΑΙΘΡΟΥ
Συμπτώματα:
Η τροφοπενία ασβεστίου εκδηλώνεται εντονότερα στους ψηλότερους, νεότερους βλαστούς και στους καρπούς που βρίσκονται πιο μακριά από τη ρίζα, καθώς το ασβέστιο έχει περιορισμένη κινητικότητα και ευνοεί πρωτίστως τα παλαιότερα φύλλα.
Για τον λόγο αυτό τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά στους πρώτους καρπούς των ανώτερων σταδίων ανάπτυξης, ενώ οι κατώτεροι μπορεί να παραμένουν υγιείς.
Η κρίσιμη περίοδος είναι όταν ο καρπός είναι πολύ μικρός (περίπου στο μέγεθος μπιζελιού), οπότε απαιτείται επαρκής και συνεχής παροχή ασβεστίου, γιατί όσο ο καρπός διογκώνεται η περιορισμένη μετακίνηση Ca δεν επαρκεί για τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων κυττάρων.
Εάν σε αυτό το στάδιο δεν καλυφθεί η ανάγκη σε Ca, η ξηρή σήψη κορυφής εξελίσσεται παράλληλα με τη μεγέθυνση του καρπού.
Παράγοντες που επιδεινώνουν την τροφοπενία:
α) Όξινα εδάφη.
β) Αμμώδη ή ελαφρά εδάφη με έντονη έκπλυση.
γ) Όξινα εδάφη με μεγάλη ποσότητα τύρφης.
δ) Εδάφη πλούσια σε νάτριο.
ε) Εδάφη πλούσια σε αλουμίνιο.
στ) Συνθήκες ξηρασίας και γενικότερα υδατικό στρες.
ζ) Υπερβολική λίπανση (κυρίως διαφυλλική ή εδαφική) σε άζωτο, κάλιο ή μαγνήσιο, τα οποία ανταγωνίζονται την πρόσληψη ασβεστίου.
η) Μεγάλοι ρυθμοί αύξησης και μεγάλοι καρποί, που «τραβούν» μεγάλες ποσότητες νερού και θρεπτικών χωρίς ανάλογη τροφοδοσία σε Ca.
Επιπλέον, η έλλειψη νερού, τα ακανόνιστα ποτίσματα (εναλλαγές ξηρασίας - υπερβολικής υγρασίας) και ο έντονος άνεμος, ιδιαίτερα ο ζεστός, ξηρός νοτιάς, αυξάνουν τη διαπνοή στα ανώτερα μέρη του φυτού και δυσχεραίνουν την ομαλή μεταφορά ασβεστίου προς τους καρπούς των ψηλότερων ταξιανθιών.
Αντιμετώπιση
- H έλλειψη ασβεστίου προκαλεί «ξηρή σήψη» της κορυφής του καρπού (Blossom End Rot), υποβαθμίζεται η ποιότητα και μειώνεται ο χρόνος συντήρησης.
- Οι καρποί αποκτούν μια σκοτεινή, βυθισμένη ζώνη στο αντίθετο του ποδίσκου άκρο, η οποία οριοθετείται απότομα έναντι του υγιούς ιστού.
- Οι καρποί ωριμάζουν πρόωρα, καθίστανται μη εμπορεύσιμοι και συχνά προσβάλλονται δευτερογενώς από σαπροφυτικούς μικροοργανισμούς.
Η τροφοπενία ασβεστίου εκδηλώνεται εντονότερα στους ψηλότερους, νεότερους βλαστούς και στους καρπούς που βρίσκονται πιο μακριά από τη ρίζα, καθώς το ασβέστιο έχει περιορισμένη κινητικότητα και ευνοεί πρωτίστως τα παλαιότερα φύλλα.
Για τον λόγο αυτό τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά στους πρώτους καρπούς των ανώτερων σταδίων ανάπτυξης, ενώ οι κατώτεροι μπορεί να παραμένουν υγιείς.
Η κρίσιμη περίοδος είναι όταν ο καρπός είναι πολύ μικρός (περίπου στο μέγεθος μπιζελιού), οπότε απαιτείται επαρκής και συνεχής παροχή ασβεστίου, γιατί όσο ο καρπός διογκώνεται η περιορισμένη μετακίνηση Ca δεν επαρκεί για τις ανάγκες των αναπτυσσόμενων κυττάρων.
Εάν σε αυτό το στάδιο δεν καλυφθεί η ανάγκη σε Ca, η ξηρή σήψη κορυφής εξελίσσεται παράλληλα με τη μεγέθυνση του καρπού.
Παράγοντες που επιδεινώνουν την τροφοπενία:
α) Όξινα εδάφη.
β) Αμμώδη ή ελαφρά εδάφη με έντονη έκπλυση.
γ) Όξινα εδάφη με μεγάλη ποσότητα τύρφης.
δ) Εδάφη πλούσια σε νάτριο.
ε) Εδάφη πλούσια σε αλουμίνιο.
στ) Συνθήκες ξηρασίας και γενικότερα υδατικό στρες.
ζ) Υπερβολική λίπανση (κυρίως διαφυλλική ή εδαφική) σε άζωτο, κάλιο ή μαγνήσιο, τα οποία ανταγωνίζονται την πρόσληψη ασβεστίου.
η) Μεγάλοι ρυθμοί αύξησης και μεγάλοι καρποί, που «τραβούν» μεγάλες ποσότητες νερού και θρεπτικών χωρίς ανάλογη τροφοδοσία σε Ca.
Επιπλέον, η έλλειψη νερού, τα ακανόνιστα ποτίσματα (εναλλαγές ξηρασίας - υπερβολικής υγρασίας) και ο έντονος άνεμος, ιδιαίτερα ο ζεστός, ξηρός νοτιάς, αυξάνουν τη διαπνοή στα ανώτερα μέρη του φυτού και δυσχεραίνουν την ομαλή μεταφορά ασβεστίου προς τους καρπούς των ψηλότερων ταξιανθιών.
Αντιμετώπιση
- Έλεγχος του υποστρώματος/εδάφους για χαμηλή συγκέντρωση Ca και για υψηλά επίπεδα αλάτων και ανταγωνιστικών κατιόντων (K, Mg, NH4⁺, Na⁺).
- Διόρθωση της οξύτητας (pH) και βελτίωση της δομής του εδάφους, όπου απαιτείται, με εφαρμογή ασβεστούχων υλικών και οργανικής ουσίας.
- Σταθερό πρόγραμμα άρδευσης: αποφυγή έντονων διακυμάνσεων υγρασίας, με την άρδευση να γίνεται προτιμητέα αργά το απόγευμα ώστε το υπόστρωμα να διατηρεί επαρκή υγρασία κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Μείωση του ρυθμού αύξησης των καρπών (π.χ. αποφυγή υπερβολικών δόσεων αζώτου που προκαλούν υπερβολική βλάστηση και γρήγορη ανάπτυξη καρπού).
- Μείωση της θερμοκρασίας της ημέρας, όπου είναι εφικτό (θερμοκήπια), ιδιαίτερα σε συνδυασμό με υψηλή ηλεκτρική αγωγιμότητα θρεπτικού διαλύματος (e.c. > 4–5 mS/cm), η οποία επιβαρύνει την πρόσληψη Ca.
- Εφαρμογές ασβεστίου (ριζοπότιση ή διαφυλλικά σκευάσματα) σε πρώιμα στάδια καρπόδεσης, όταν ο καρπός έχει μέγεθος μπιζελιού, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής περιεκτικότητα σε Ca στους πρώτους ιστούς του καρπού.
- Προστασία της καλλιέργειας από έντονο άνεμο και υπερβολική ηλιακή ακτινοβολία (ανεμοφράκτες, δίχτυα σκίασης), μειώνοντας το υδατικό στρες των ανώτερων βλαστών.
