ΤΟΜΑΤΑ ΥΠΑΙΘΡΟΥ
| Ιός | Βλαστός / Φύλλα | Καρπός | Άλλα χαρακτηριστικά |
|---|---|---|---|
| Ιός του μωσαϊκού του Πεπίνο (PepMV) | - Έντονο μωσαϊκό, κηλιδώσεις και χλώρωση στα φύλλα - Στρέβλωση και ρυτίδωση ελασμάτων - Μείωση μεγέθους φύλλων, ακανόνιστη ανάπτυξη βλαστών |
- Ανομοιόμορφη ωρίμανση (blotchy ripening) - Ανομοιόμορφος χρωματισμός με κίτρινες / ανοικτόχρωμες κηλίδες - Ελαφριά ρυτίδωση και υποβάθμιση της εμπορικής αξίας |
- Μεγάλη παραμονή στο θερμοκήπιο και τον εξοπλισμό (επιμόλυνση εργαλείων, χεριών, κιβωτίων) - Συνήθως δεν προκαλεί θανατηφόρα συμπτώματα αλλά έντονη υποβάθμιση ποιότητας |
| Ιός Μωσαϊκού της Τομάτας (ToMV) | - Έντονο πράσινο–ανοιχτό πράσινο μωσαϊκό στα φύλλα - Στρέβλωση, ρυτίδωση και νανισμός βλαστών - Πάχυνση νεύρων, σκουρόχρωμες ζώνες στα φύλλα - Μειωμένη βλαστική ανάπτυξη |
- Ανομοιόμορφη ωρίμανση καρπών (patchy or blotchy ripening) - Πράσινες νησίδες ή κηλίδες σε ώριμους καρπούς - Ελαφρά παραμόρφωση σε έντονες προσβολές |
- Μηχανική μετάδοση (εργαλεία, επαφή φυτών, εργάτες) - Υψηλή σταθερότητα του ιού, μεγάλη επιβίωση σε υπολείμματα |
| Ιός Μωσαϊκού του Αγγουριού (CMV) | - Χλωρωτικό μωσαϊκό, «σκακιέρα» και παραμόρφωση φύλλων - Μείωση μεγέθους φύλλων, στενόμακρα και λυγισμένα - Νάνισμα φυτών, καχεκτική εμφάνιση |
- Μικρότερο μέγεθος καρπών - Παραμορφώσεις και επιφανειακές ανωμαλίες - Ανομοιόμορφος χρωματισμός |
- Μετάδοση κυρίως με αφίδες μη εμμένουσας μορφής - Ευρύ φάσμα ξενιστών (πολλά ζιζάνια και καλλιέργειες) |
| Ιός Μωσαϊκού του Καπνού (TMV) | - Τυπικό μωσαϊκό με σκουροπράσινες και ανοιχτές περιοχές - Πάχυνση και ρυτίδωση φύλλων, «φουσκωμένη» υφή - Νάνισμα και μείωση της ζωηρότητας των φυτών |
- Ανομοιόμορφη ωρίμανση και πράσινες νησίδες σε ώριμους καρπούς - Ελαφρές παραμορφώσεις, υποβάθμιση εμπορικού χρώματος |
- Εξαιρετικά σταθερός ιός, επιβιώνει σε υπολείμματα, χώμα, πάγκους - Μηχανική μετάδοση (χέρια, ρούχα, εργαλεία) και μέσω μολυσμένου σπόρου |
| Ιός της Καστανής Ρυτίδωσης (ToBRFV) | - Χλώρωση νεύρων, μωσαϊκό και συστροφή φύλλων - Ρυτίδωση, έντονος νανισμός φυτών - Νεκρωτικές κηλίδες σε φυλλική επιφάνεια σε βαριές προσβολές |
- Καστανές, νεκρωτικές κηλίδες και ραβδώσεις στην επιδερμίδα - Ρυτίδωση, σκληρή υφή και παραμορφώσεις καρπών - Έντονη υποβάθμιση εμπορικής ποιότητας, συχνά μη εμπορεύσιμοι καρποί |
- Πολύ μολυσματικός, διασπά ανθεκτικότητες σε ToMV/TMV - Μηχανική μετάδοση, μολυσμένος σπόρος, φυτωριακό υλικό |
| Ιός του κηλιδωτού μαρασμού / Tomato spotted wilt virus (TSWV) | - Χλωρωτικοί και νεκρωτικοί δακτύλιοι στα φύλλα - Κηλιδώσεις, μπρούτζινη / χαλκόχρωμη εμφάνιση σε νέους ιστούς - Μαρασμός και νανισμός φυτών, ξήρανση κορυφών |
- Κηλίδες και δακτύλιοι (κίτρινοι, καστανοί ή κοκκινωποί) στην επιφάνεια - Παραμόρφωση καρπών και ανομοιόμορφη ωρίμανση - Σκληρή ή φελλώδης υφή σε έντονα προσβεβλημένους καρπούς |
- Μετάδοση κυρίως με θρίπες (Frankliniella, Thrips spp.) - Πολλά ζιζάνια-ξενιστές λειτουργούν ως δεξαμενές του ιού |
| Υπερτροφία Ανθέων (γενικό σύμπτωμα / σύμπλεγμα ιώσεων) | - Συνήθως ήπια ή δευτερογενή συμπτώματα στα φύλλα (ελαφρά παραμόρφωση) - Μπορεί να παρατηρηθεί νανισμός και διαταραχή στην ανάπτυξη βλαστών |
- Έμμεση επίδραση: μείωση κανονικά ανεπτυγμένων καρπών λόγω ανωμαλιών στην άνθηση | - Υπερβολική ανάπτυξη και παραμόρφωση ανθέων (συστάδες, «σκούπες»), στειρότητα - Μπορεί να οφείλεται σε ιώσεις ή/και άλλους παθογόνους / φυσιολογικές διαταραχές - Προκαλεί σημαντική μείωση της παραγωγής |
| Ασθένια | Σύμπτωμα |
|---|---|
| Ιός του μωσαϊκού του Πεπίνο (PepMV) |  |
| Ιός Μωσαϊκού της Τομάτας (ToMV) |  |
| Ιός Μωσαϊκού του Αγγουριού (CMV) |  |
| Ιός Μωσαϊκού του Καπνού (TMV) |  |
| Ιός της Καστανής Ρυτίδωσης (ToBRFV) |  |
| Ιός του κηλιδωτού μαρασμού / Tomato spotted wilt virus (TSWV) |  |
| Υπερτροφία Ανθέων (γενικό σύμπτωμα / σύμπλεγμα ιώσεων) |  |
| Ιός | Τρόπος μετάδοσης |
|---|---|
| Ιός του μωσαϊκού του Πεπίνο (PepMV) | - Κυρίως μηχανική μετάδοση (άγγιγμα φυτών, εργαλεία, χέρια, ρούχα, κιβώτια) - Μολυσμένο φυτωριακό υλικό (σπορόφυτα, μοσχεύματα) - Επιβίωση σε επιφάνειες θερμοκηπίου, πλαστικά, σπάγγους |
| Ιός Μωσαϊκού της Τομάτας (ToMV) | - Έντονη μηχανική μετάδοση (εργάτες, εργαλεία, επαφή φυτών) - Μολυσμένος σπόρος (επιφανειακή μόλυνση του σπόρου) - Επιβίωση σε φυτικά υπολείμματα, επιφάνειες, χώμα για μεγάλο διάστημα |
| Ιός Μωσαϊκού του Αγγουριού (CMV) | - Μετάδοση κυρίως με αφίδες (μη εμμένουσα / μη επίμονη μετάδοση) - Πολλά ζιζάνια-ξενιστές λειτουργούν ως δεξαμενές μολύσματος - Δευτερευόντως μηχανική μετάδοση με χειρισμούς φυτών |
| Ιός Μωσαϊκού του Καπνού (TMV) | - Ισχυρή μηχανική μετάδοση (χέρια, ρούχα, εργαλεία, πάγκοι, πασσαλάκια) - Μολυσμένος σπόρος (κυρίως επιμόλυνση επιφάνειας) - Επιβίωση για χρόνια σε ξηρά υπολείμματα, χώμα και επιφάνειες |
| Ιός της Καστανής Ρυτίδωσης (ToBRFV) | - Πολύ έντονη μηχανική μετάδοση (χειρισμοί, συγκομιδή, κλάδεμα, συσκευασία) - Μολυσμένος σπόρος και φυτάριο (φυτώρια, εμβολιασμοί) - Μεταφορά με επιφάνειες θερμοκηπίου, παλέτες, κιβώτια, πλαστικά |
| Ιός του κηλιδωτού μαρασμού / Tomato spotted wilt virus (TSWV) | - Μετάδοση αποκλειστικά μέσω θριπών (Frankliniella, Thrips spp.) σε επίμονη/κυκλοφοριακή μορφή - Οι θρίπες αποκτούν τον ιό σε νεαρά στάδια (προνύμφες) και τον μεταδίδουν εφ’ όρου ζωής - Ζιζάνια-ξενιστές (χόρτα, αγριόχορτα) ως πηγή μολύσματος |
| Υπερτροφία Ανθέων (σύμπλεγμα / ιολογικής ή άλλης αιτιολογίας) | - Συχνά σχετίζεται με συμπλοκές ιώσεων ή άλλων παθογόνων (π.χ. φυτοπλάσματα), ανάλογα με την αιτιολογία - Πιθανή μετάδοση με - Η ακριβής οδός μετάδοσης εξαρτάται από την πραγματική αιτία της υπερτροφίας σε κάθε περίπτωση |
