Ιός μωσαϊκού της καρπουζιάς (WMV)

Παθογόνος παράγοντας: Watermelon mosaic virus (Potyvirus)
Εύρος ξενιστών
Ο WMV έχει αρκετά ευρύ φάσμα ξενιστών μέσα στα κολοκυνθοειδή. Προσβάλλει:

• Καρπουζιά (Citrullus lanatus)
• Πεπόνι (Cucumis melo)
• Αγγούρι (Cucumis sativus)
• Κολοκυθάκι (Cucurbita pepo)
• Φασολιά
• Μπιζέλι

Επίσης διαχειμάζει σε ποικιλία ζιζανίων που λειτουργούν.Συχνότητα και σπουδαιότητα:
Ο WMV είναι μία από τις σημαντικότερες ιολογικές ασθένειες των κολοκυνθοειδών παγκοσμίως.

Έχει αναφερθεί:

• στις εύκρατες περιοχές Ευρώπης και Αμερικής
• σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές
• σε όλες τις χώρες με εντατική καλλιέργεια κολοκυνθοειδών

Η ζημιά προκύπτει από:

• μωσαϊκό και ποικιλοχλώρωση των φύλλων
• παραμόρφωση καρπών
• μειωμένη εμπορική αξία
• χαμηλότερη παραγωγή
• υποβάθμιση ποιότητας

Σε έντονες επιδημίες, η απώλεια παραγωγής μπορεί να γίνει ιδιαίτερα σημαντική.

---

Στα φύλλα:
Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με: το στέλεχος του ιού, την ποικιλία, τις θερμοκρασίεςΤυπικά συμπτώματα:

• Κηλίδωση (mosaic mottling)
• Κίτρινο-πράσινο μωσαϊκό
• Παραμορφώσεις και στένωση του ελάσματος
• Νάνος βλαστών («stunting»)
• Ανωμαλία στο περίγραμμα των φύλλων
• Σε θερμές περιόδους, τα συμπτώματα γίνονται πιο εμφανή.

Στους καρπούς

• Ακανόνιστη και ανομοιόμορφη επιφάνεια
• Κηλίδωση της φλούδας
• Παραμόρφωση καρπού
• Μείωση μεγέθους
• Υποβάθμιση ποιότητας και εμφάνισης

Τα συμπτώματα στους καρπούς εντείνονται όταν η μόλυνση συμβεί λίγο πριν τη συγκομιδή, σε συνθήκες:

• υψηλών θερμοκρασιών
• έντονης ηλιοφάνειας

---

• CMV (Cucumber mosaic virus)
• ZYMV (Zucchini yellow mosaic virus)
• PRSV (Papaya ringspot virus)

Ειδικά τα αρχικά συμπτώματα μωσαϊκού στο φύλλωμα μπορεί να είναι παρόμοια με CMV.
Ωστόσο ο WMV δεν προκαλεί τις πολύ έντονες δυσμορφίες φύλλων και καρπών που εμφανίζονται συχνά στο ZYMV.

Οριστική διάγνωση γίνεται με τις μεθόδους: ELISA, IEM, Μοριακές τεχνικές (RT-PCR)

---

• Διαχειμάζει σε σπόρο, μολυσμένα φυτικά υπολείμματα και ζιζάνια.
• Μεταδίδεται μη έμμονα (non-persistent transmission) από αφίδες:
  • Aphis gossypii
  • Myzus persicae

Οι αφίδες αποκτούν τον ιό σε δευτερόλεπτα και τον μεταδίδουν σε σύντομο χρονικό διάστημα, πριν εξαφανιστεί από πάνω τους.
Έτσι, ο ψεκασμός εντομοκτόνων δεν εμποδίζει την πρωτογενή μετάδοση, μόνο μειώνει δευτερογενείς μολύνσεις.

Η επιδημία εξελίσσεται ταχύτατα σε περιόδους:

• θερμού καιρού
• υψηλού πληθυσμού αφίδων

---

• Απομάκρυνση και καταστροφή πρώιμα προσβεβλημένων φυτών
• Καταστροφή ζιζανίων-ξενιστών
• Ηλιοαπολύμανση εδάφους, όπου είναι δυνατό
• Χρήση ανθεκτικών ποικιλιών ή υβριδίων (όπου διατίθενται)

• Χρήση ορυκτελαίων (mineral oils) για μείωση της μη έμμονης μετάδοσης
• Δυναμική καταπολέμηση αφίδων σε έντονες περιόδους παρουσίας
• Φράχτες με ψηλά φυτά (π.χ. καλαμπόκι)

• Εντομοστεγές δίκτυο σε φυτώρια
• Απολύμανση εργαλείων
• Αποφυγή καλλιέργειας κολοκυνθοειδών δίπλα σε ευπαθείς καλλιέργειες ή σε ήδη μολυσμένα αγροτεμάχια