Υπολείμματα φυτοφαρμάκων: τι έδειξαν οι τελευταίοι έλεγχοι και τι αλλάζει με τους ελέγχους της Κομισιόν στις εισαγωγές

Στη δημόσια συζήτηση για τα φυτοφάρμακα, συχνά κυριαρχούν οι «φωνές» και λιγότερο τα πραγματικά δεδομένα.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από τους επίσημους ελέγχους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) για τον Δεκέμβριο 2025, αλλά και οι ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αυστηρότερους ελέγχους στις εισαγωγές, δίνουν μια πιο ισορροπημένη εικόνα για το τι συμβαίνει στην πράξη.
Τι έδειξαν οι έλεγχοι του Δεκεμβρίου 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα των ελέγχων για υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης για τον Δεκέμβριο 2025, ελέγχθηκαν συνολικά 274 δείγματα. Από αυτά, το 98,2% βρέθηκε εντός των ανώτατων νόμιμων ορίων υπολειμμάτων (MRLs), ποσοστό που υποδηλώνει υψηλό επίπεδο συμμόρφωσης και ασφάλειας στα τρόφιμα που φτάνουν στον καταναλωτή.

Τα ίδια δεδομένα δείχνουν ότι:

• 2 δείγματα βρέθηκαν με μη εγκεκριμένες δραστικές ουσίες.
• 5 δείγματα παρουσίασαν υπερβάσεις στα MRLs, εκ των οποίων 2 χαρακτηρίστηκαν ως «πιθανής επικινδυνότητας».

Μέρος αυτών των ευρημάτων αφορούσε προϊόντα ελληνικής παραγωγής, κάτι που αναδείχθηκε σε σχετικό ρεπορτάζ, το οποίο εστίασε ειδικά στις περιπτώσεις όπου εντοπίστηκαν απαγορευμένες δραστικές ουσίες. Παρότι τα κρούσματα είναι λίγα σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των δειγμάτων, υπενθυμίζουν ότι η ορθή χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων και η τήρηση της νομοθεσίας παραμένουν κρίσιμο ζητούμενο σε όλη την αλυσίδα παραγωγής.

Γιατί έχει σημασία να βλέπουμε και την «μεγάλη εικόνα»
Η ανάδειξη των παραβάσεων είναι απαραίτητη, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να παρουσιάζεται και η συνολική εικόνα των ελέγχων. Το γεγονός ότι πάνω από 9 στα 10 δείγματα (σχεδόν 10 στα 10 στην περίπτωση του Δεκεμβρίου) συμμορφώνονται με τα όρια δείχνει ότι η μεγάλη πλειονότητα παραγωγών και επιχειρήσεων εφαρμόζουν τους κανόνες.

Για τους επαγγελματίες του χώρου –γεωπόνους, συμβούλους, παραγωγούς– τα στοιχεία αυτά είναι χρήσιμα:

• Τεκμηριώνουν προς τους καταναλωτές ότι το σύστημα ελέγχου λειτουργεί.
• Αναδεικνύουν παράλληλα τις «εστίες» όπου χρειάζεται περισσότερη εκπαίδευση και συμμόρφωση στη χρήση σκευασμάτων.

Τι σχεδιάζει η Κομισιόν για τα εισαγόμενα προϊόντα

Την ίδια περίοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώνει μια σειρά πρωτοβουλιών για να περιορίσει τα επικίνδυνα φυτοφάρμακα που, αν και έχουν απαγορευθεί στην ΕΕ, μπορούν να επιστρέφουν στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω εισαγόμενων προϊόντων. Η Επιτροπή δρομολογεί εκτίμηση επιπτώσεων και νέο πλαίσιο μέτρων με στόχο την καλύτερη ευθυγράμμιση των προτύπων παραγωγής για τα εισαγόμενα προϊόντα με αυτά που ισχύουν εντός ΕΕ.

Μεταξύ άλλων, το ευρωπαϊκό πακέτο προβλέπει:

• Αύξηση των ελέγχων σε τρίτες χώρες και στα ευρωπαϊκά σύνορα για προϊόντα υψηλού κινδύνου, σε ποσοστό που μπορεί να φτάσει έως και +50% σε ορισμένες περιπτώσεις.
• Ειδική εστίαση σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων και στην τήρηση των ευρωπαϊκών προτύπων ασφάλειας τροφίμων.
• Στενότερη ευθυγράμμιση των κανόνων για τις εισαγωγές, ώστε ουσίες που είναι απαγορευμένες στην ΕΕ να μην «επιστρέφουν» μέσω εισαγόμενων τροφίμων.

Ο στόχος είναι διπλός: προστασία της δημόσιας υγείας και ταυτόχρονα πιο δίκαιος ανταγωνισμός για τους ευρωπαίους και τους Έλληνες παραγωγούς, που καλούνται να δουλεύουν με αυστηρούς κανόνες.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον κλάδο
Για την ελληνική γεωργία και την αγορά τροφίμων, τα ευρήματα των ελέγχων και οι πρωτοβουλίες της Κομισιόν στέλνουν ένα σαφές μήνυμα:

• Η συμμόρφωση στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα είναι ήδη σε υψηλό επίπεδο, αλλά δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού για τις λίγες περιπτώσεις παραβάσεων.
• Η ΕΕ κινείται προς ένα καθεστώς όπου τα ίδια –αυστηρά– στάνταρ θα ισχύουν τόσο για τα ευρωπαϊκά όσο και για τα εισαγόμενα προϊόντα, περιορίζοντας το πλεονέκτημα όσων παράγουν με απαγορευμένες ουσίες εκτός ΕΕ.

Για τους παραγωγούς και τους επαγγελματίες φυτοπροστασίας, η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη:

• αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας,
• τεκμηριωμένη επιλογή εγκεκριμένων σκευασμάτων,
• συνεργασία με γεωπόνους και συμβούλους για ορθολογική χρήση και ολοκληρωμένη διαχείριση εχθρών και ασθενειών.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η διαφάνεια των ελέγχων, η σωστή επικοινωνία των πραγματικών δεδομένων και η συνεχής βελτίωση των πρακτικών στη φυτοπροστασία αποτελούν βασικούς πυλώνες για μια γεωργία που είναι ταυτόχρονα παραγωγική, ανταγωνιστική και ασφαλής για τον καταναλωτή.