Θερμοκηπιακή γεωργία εκτός εδάφους: τι λέει η μελέτη του ΙΟΒΕ και πώς μπορεί να αλλάξει το παιχνίδι
Τι λέει η μελέτη του ΙΟΒΕ και πώς μπορεί να αλλάξει το παιχνίδι
Πού βρισκόμαστε σήμερα
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ «Η θερμοκηπιακή γεωργία εκτός εδάφους στην Ελλάδα (ΘΓΕΕ): Προκλήσεις, προοπτικές και οι περιπτώσεις της Στερεάς και Βόρειας Ελλάδας», η έκταση των υδροπονικών θερμοκηπίων κηπευτικών στη χώρα εκτιμάται σήμερα περίπου στα 1.350 στρέμματα. Στη μελέτη αναφέρεται ότι, λαμβάνοντας υπόψη ήδη ανακοινωμένες επεκτάσεις και νέες επενδύσεις, η έκταση αυτή μπορεί σε πρώτη φάση να αυξηθεί στα 1.700–2.000 στρέμματα τα επόμενα χρόνια.
Η αξία παραγωγής του κλάδου για το 2024 εκτιμάται κοντά στα 64 εκατ. ευρώ, με άμεση απασχόληση άνω των 1.300 ατόμων σε μόνιμο ή εποχικό επίπεδο. Πρόκειται κυρίως για μονάδες υψηλής τεχνολογίας, με αυξημένο βαθμό οργάνωσης, καθετοποίηση και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Το σενάριο ανάπτυξης στα 3.500 στρέμματα
Η μελέτη του ΙΟΒΕ δεν μένει μόνο στη σημερινή εικόνα, αλλά εξετάζει και ένα σενάριο ανάπτυξης, όπου η θερμοκηπιακή γεωργία εκτός εδάφους φτάνει τα 3.500 στρέμματα σε επίπεδο χώρας. Σε αυτό το σενάριο εκτιμάται ότι:
- η συνολική ετήσια συμβολή στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (άμεση, έμμεση και προκαλούμενη) μπορεί να φτάσει έως τα 395 εκατ. ευρώ,
- ενώ ο συνολικός αριθμός θέσεων εργασίας που θα υποστηρίζονται σε ετήσια βάση μπορεί να αγγίξει τις 10.202 (ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης), εκ των οποίων περίπου 5.164 άμεσες.
Για να φτάσει ο κλάδος σε μια τέτοια κλίμακα, η μελέτη υπολογίζει ότι απαιτούνται επενδύσεις περίπου 875 εκατ. ευρώ σε βάθος χρόνου, για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των θερμοκηπιακών υποδομών. Δεδομένου ότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού (σκελετοί, συστήματα κλιματισμού, αυτοματισμοί) εισάγεται, το μέσο εγχώριο περιεχόμενο των επενδύσεων εκτιμάται γύρω στο 31%.
Ακόμη κι έτσι, η φάση των επενδύσεων –πέρα από τη λειτουργία των μονάδων– εκτιμάται ότι θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 252 εκατ. ευρώ στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία και να στηρίξει 6.689 θέσεις εργασίας κατά την περίοδο υλοποίησης των έργων. Αυτές οι θέσεις αφορούν όχι μόνο τον πρωτογενή τομέα, αλλά και κλάδους όπως οι κατασκευές, ο εξοπλισμός, οι μεταφορές και οι τεχνικές υπηρεσίες.
Προκλήσεις και προϋποθέσεις
η μελέτη του ΙΟΒΕ αναδεικνύει:
- την ανάγκη για σταθερό επενδυτικό και ρυθμιστικό πλαίσιο,
- την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και κατάλληλα εργαλεία στήριξης,
- την αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους,
- και την ενίσχυση των δεξιοτήτων (εκπαίδευση προσωπικού, τεχνική υποστήριξη).
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΘΓΕΕ δεν παρουσιάζεται ως «μαγική λύση» για όλη τη γεωργία, αλλά ως ένας εξειδικευμένος κλάδος με σημαντικό δυναμικό προστιθέμενης αξίας, σταθερής παραγωγής και εξαγωγών, εφόσον αντιμετωπιστούν οι δομικές δυσκολίες.
Πώς να διαβάζουμε τους αριθμούς
Για τον επαγγελματία του χώρου –παραγωγό, γεωπόνο, σύμβουλο– έχει σημασία να διαβάζει τους αριθμούς της μελέτης με τον σωστό τρόπο:
- Τα σημερινά μεγέθη (1.350 στρ., 64 εκατ. ευρώ παραγωγή, >1.300 εργαζόμενοι) αποτυπώνουν μια ήδη σημαντική, αλλά ακόμη σχετικά περιορισμένη κλίμακα σε εθνικό επίπεδο.
- Τα 3.500 στρέμματα, τα 395 εκατ. ευρώ ΑΠΑ και οι 10.202 θέσεις εργασίας είναι σενάριο ανάπτυξης και όχι «πρόβλεψη» ότι ο κλάδος θα φτάσει εκεί αυτόματα.
- Οι πολλαπλασιαστές (προστιθέμενης αξίας, απασχόλησης) βοηθούν να δούμε τη συνολική επίδραση στην οικονομία, αλλά δεν αναιρούν την ανάγκη για μικροοικονομική βιωσιμότητα κάθε μονάδας (κόστος ενέργειας, αγορά, συμβόλαια, logistics κ.λπ.).
Για ένα μέσο αναγνώστη ή καταναλωτή, το βασικό μήνυμα είναι ότι η θερμοκηπιακή γεωργία υψηλής τεχνολογίας ήδη παίζει ρόλο στην ελληνική παραγωγή κηπευτικών και μπορεί να τον ενισχύσει σημαντικά, υπό προϋποθέσεις.
Πηγή δεδομένων:
Μελέτη ΙΟΒΕ «Η θερμοκηπιακή γεωργία εκτός εδάφους στην Ελλάδα (ΘΓΕΕ): Προκλήσεις, προοπτικές και οι περιπτώσεις της Στερεάς και Βόρειας Ελλάδας» (ΙΟΒΕ, 2025).
Επεξεργασία στοιχείων και παρουσίαση στο άρθρο «Θερμοκήπια: Πώς μπορούν να αλλάξουν το παιχνίδι στη γεωργία» (in[.]gr, 27/1/2026).
