Σήψεις καρπών - ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ
Σήψεις Καρπών στη Ροδακινιά με κύρια παθογόνα: Monilinia spp., Botrytis cinerea, Rhizopus stolonifer, Mucor spp.
Οι σήψεις των καρπών στη ροδακινιά αποτελούν σημαντική αιτία απωλειών της παραγωγής τόσο προσυλλεκτικά όσο και μετασυλλεκτικά. Πολλά παθογόνα εγκαθίστανται σε τραυματισμένους ιστούς ή σε ώριμους καρπούς, ιδιαίτερα σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, μη σωστής κυκλοφορίας αέρα και κακής υγιεινής του οπωρώνα ή του συσκευαστηρίου.
Παρότι η Μονίλια (Monilinia spp.) είναι ο βασικός αιτιολογικός παράγοντας των πραγματικών σήψεων, ο Εξώασκος (Taphrina deformans) προκαλεί σοβαρές βλάβες στη βλάστηση και στους νεαρούς ιστούς, οι οποίες αποτελούν πύλες εισόδου για δευτερογενή παθογόνα σήψης.
Συμπτώματα:
Συμπτώματα για Μονίλια - Φαιά σήψη
Παθογόνα: Monilinia laxa, M. fructicola, M. fructigena
Η φαιά σήψη είναι η κύρια μετασυλλεκτική και προσυλλεκτική σήψη των ροδάκινων.
🔹 Μικρές κυκλικές καστανές κηλίδες που επεκτείνονται γρήγορα.
🔹 Ανάπτυξη γκρίζων-καστανών καρποφοριών (κονίδια) σε χαρακτηριστικούς κύκλους.
🔹 Ο καρπός σαπίζει υδαρώδης ή μουμιοποιείται πάνω στο δέντρο (μούμιες).
🔹 Προσβάλλονται ακόμη και πληγωμένοι ή με χτυπήματα καρποί.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Θερμοκρασία: 20-25°C ιδανική για μόλυνση.
🔹 Απαραίτητη υψηλή σχετική υγρασία ή ελεύθερο νερό στον καρπό.
🔹 Οι μούμιες και τα έλκη στους βλαστούς αποτελούν σημαντικές πηγές μολύσματος.
Συμπτώματα για Τεφρά Σήψη (Botrytis cinerea)
🔹 Σαπροφυτικός και ευκαιριακός παθογόνος μύκητας.
🔹 Προσβάλλει πληγωμένους ή υπερώριμους καρπούς, ιδιαίτερα σε υγρές συνθήκες.
🔹 Μαλακή υδατώδης σήψη.
🔹 Γκρίζο, πυκνό σποριοφόρο εξάνθημα ("τέφρα").
🔹 Ταχύτερη αλλοίωση μετά τη συγκομιδή, ειδικά αν οι καρποί δεν προψυχθούν.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Θερμοκρασίες 18-25°C.
🔹 Υψηλή σχετική υγρασία > 90%.
🔹 Συχνό πρόβλημα σε πυκνή κόμη και κακή κυκλοφορία αέρα.
Συμπτώματα για Μαύρη Σήψη (Rhizopus stolonifer)
🔹 Υδατώδης, ταχύτατα εξελισσόμενη σήψη.
🔹 Μαύρα σποριαγγεία πάνω σε λευκό μυκήλιο.
🔹 Ο καρπός γίνεται μαλακός και καταρρέει, συχνά με έντονη οσμή.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Θερμοκρασία 20-30°C.
🔹 Απαραίτητη πληγή - το παθογόνο δεν μολύνει άθικτους καρπούς.
🔹 Ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα μετασυλλεκτικά.
Συμπτώματα για Μούχλα (Mucor spp.):
🔹 Μαλακή υδατώδης σήψη που μοιάζει με Rhizopus αλλά αναπτύσσεται πιο αργά.
🔹 Λευκό, πυκνό, βαμβακώδες μυκήλιο.
🔹 Ο καρπός διαλύεται, συχνά με ελαφρώς ζυμώδη οσμή.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Υγροθερμικά περιβάλλοντα, κακή υγιεινή χώρων αποθήκευσης.
🔹 Θερμοκρασίες 10-25°C.
Γενικοί Παράγοντες που Ευνοούν τις Σήψεις Καρπών:
🔹 Τραυματισμοί από έντομα, χαλάζι, μηχανικούς χειρισμούς.
🔹 Υψηλή υγρασία και συμπαγής κόμη χωρίς καλό αερισμό.
🔹 Υπερώριμοι καρποί.
🔹 Παραμονή μολυσμένων καρπών στο δέντρο (μούμιες).
🔹 Απουσία προ-ψύξης μετά τη συγκομιδή.
Καλλιεργητικά μέτρα:
🔹 Απομάκρυνση μουμιοποιημένων καρπών και προσβεβλημένων βλαστών.
🔹 Καλά φωτισμένος και αεριζόμενος οπωρώνας (σωστό κλάδεμα).
🔹 Αποφυγή υπερβολικών αρδεύσεων και υγρασίας στην κόμη.
🔹 Απαλές συγκομιδές χωρίς τραυματισμούς.
🔹 Καθαρισμός κιβωτίων, εργαλείων και επιφανειών.
Χημική προστασία:
🔹 Στοχευμένοι ψεκασμοί κατά Monilinia και Botrytis στα στάδια:
🔸 ρόδινο μπουμπούκι
🔸 πτώση πετάλων
🔸 πριν τη συγκομιδή
🔹 Εναλλαγή σκευασμάτων με διαφορετικό FRAC.
Μετασυλλεκτική διαχείριση:
🔹 Άμεση προ-ψύξη στους 0-1°C.
🔹 Υψηλή υγιεινή στους χώρους συσκευασίας.
🔹 Αποφυγή συμπίεσης ή τραυματισμών των καρπών.
Οι σήψεις των καρπών στη ροδακινιά αποτελούν σημαντική αιτία απωλειών της παραγωγής τόσο προσυλλεκτικά όσο και μετασυλλεκτικά. Πολλά παθογόνα εγκαθίστανται σε τραυματισμένους ιστούς ή σε ώριμους καρπούς, ιδιαίτερα σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, μη σωστής κυκλοφορίας αέρα και κακής υγιεινής του οπωρώνα ή του συσκευαστηρίου.
Παρότι η Μονίλια (Monilinia spp.) είναι ο βασικός αιτιολογικός παράγοντας των πραγματικών σήψεων, ο Εξώασκος (Taphrina deformans) προκαλεί σοβαρές βλάβες στη βλάστηση και στους νεαρούς ιστούς, οι οποίες αποτελούν πύλες εισόδου για δευτερογενή παθογόνα σήψης.
Συμπτώματα:
Συμπτώματα για Μονίλια - Φαιά σήψη
Παθογόνα: Monilinia laxa, M. fructicola, M. fructigena
Η φαιά σήψη είναι η κύρια μετασυλλεκτική και προσυλλεκτική σήψη των ροδάκινων.
🔹 Μικρές κυκλικές καστανές κηλίδες που επεκτείνονται γρήγορα.
🔹 Ανάπτυξη γκρίζων-καστανών καρποφοριών (κονίδια) σε χαρακτηριστικούς κύκλους.
🔹 Ο καρπός σαπίζει υδαρώδης ή μουμιοποιείται πάνω στο δέντρο (μούμιες).
🔹 Προσβάλλονται ακόμη και πληγωμένοι ή με χτυπήματα καρποί.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Θερμοκρασία: 20-25°C ιδανική για μόλυνση.
🔹 Απαραίτητη υψηλή σχετική υγρασία ή ελεύθερο νερό στον καρπό.
🔹 Οι μούμιες και τα έλκη στους βλαστούς αποτελούν σημαντικές πηγές μολύσματος.
Συμπτώματα για Τεφρά Σήψη (Botrytis cinerea)
🔹 Σαπροφυτικός και ευκαιριακός παθογόνος μύκητας.
🔹 Προσβάλλει πληγωμένους ή υπερώριμους καρπούς, ιδιαίτερα σε υγρές συνθήκες.
🔹 Μαλακή υδατώδης σήψη.
🔹 Γκρίζο, πυκνό σποριοφόρο εξάνθημα ("τέφρα").
🔹 Ταχύτερη αλλοίωση μετά τη συγκομιδή, ειδικά αν οι καρποί δεν προψυχθούν.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Θερμοκρασίες 18-25°C.
🔹 Υψηλή σχετική υγρασία > 90%.
🔹 Συχνό πρόβλημα σε πυκνή κόμη και κακή κυκλοφορία αέρα.
Συμπτώματα για Μαύρη Σήψη (Rhizopus stolonifer)
🔹 Υδατώδης, ταχύτατα εξελισσόμενη σήψη.
🔹 Μαύρα σποριαγγεία πάνω σε λευκό μυκήλιο.
🔹 Ο καρπός γίνεται μαλακός και καταρρέει, συχνά με έντονη οσμή.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Θερμοκρασία 20-30°C.
🔹 Απαραίτητη πληγή - το παθογόνο δεν μολύνει άθικτους καρπούς.
🔹 Ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα μετασυλλεκτικά.
Συμπτώματα για Μούχλα (Mucor spp.):
🔹 Μαλακή υδατώδης σήψη που μοιάζει με Rhizopus αλλά αναπτύσσεται πιο αργά.
🔹 Λευκό, πυκνό, βαμβακώδες μυκήλιο.
🔹 Ο καρπός διαλύεται, συχνά με ελαφρώς ζυμώδη οσμή.
Συνθήκες ανάπτυξης
🔹 Υγροθερμικά περιβάλλοντα, κακή υγιεινή χώρων αποθήκευσης.
🔹 Θερμοκρασίες 10-25°C.
Γενικοί Παράγοντες που Ευνοούν τις Σήψεις Καρπών:
🔹 Τραυματισμοί από έντομα, χαλάζι, μηχανικούς χειρισμούς.
🔹 Υψηλή υγρασία και συμπαγής κόμη χωρίς καλό αερισμό.
🔹 Υπερώριμοι καρποί.
🔹 Παραμονή μολυσμένων καρπών στο δέντρο (μούμιες).
🔹 Απουσία προ-ψύξης μετά τη συγκομιδή.
Καλλιεργητικά μέτρα:
🔹 Απομάκρυνση μουμιοποιημένων καρπών και προσβεβλημένων βλαστών.
🔹 Καλά φωτισμένος και αεριζόμενος οπωρώνας (σωστό κλάδεμα).
🔹 Αποφυγή υπερβολικών αρδεύσεων και υγρασίας στην κόμη.
🔹 Απαλές συγκομιδές χωρίς τραυματισμούς.
🔹 Καθαρισμός κιβωτίων, εργαλείων και επιφανειών.
Χημική προστασία:
🔹 Στοχευμένοι ψεκασμοί κατά Monilinia και Botrytis στα στάδια:
🔸 ρόδινο μπουμπούκι
🔸 πτώση πετάλων
🔸 πριν τη συγκομιδή
🔹 Εναλλαγή σκευασμάτων με διαφορετικό FRAC.
Μετασυλλεκτική διαχείριση:
🔹 Άμεση προ-ψύξη στους 0-1°C.
🔹 Υψηλή υγιεινή στους χώρους συσκευασίας.
🔹 Αποφυγή συμπίεσης ή τραυματισμών των καρπών.
