Σκωρίαση - ΜΗΛΙΑ
Σκωρίαση της Μηλιάς (Gymnosporangium spp. - κυρίως G. sabinae, G. juniperi-virginianae, G. clavipes)
Οι σκωριάσεις των μηλοειδών οφείλονται σε μύκητες του γένους Gymnosporangium, βασιδιομύκητες που απαιτούν δύο διαφορετικούς ξενιστές για να ολοκληρώσουν τον βιολογικό τους κύκλο
🔹 Πρωτεύων ξενιστής: Μηλιά, αχλαδιά και άλλα πυρηνόκαρπα.
🔹 Ενδιάμεσος ξενιστής: Κωνοφόρα όπως κέδροι (Juniperus spp.), άρκευθοι, τούγια.
Ο μύκητας δεν ολοκληρώνει τον κύκλο του χωρίς την παρουσία και των δύο ξενιστών σε κάποια απόσταση μεταξύ τους.
Συμπτώματα:
Φύλλα (συμπτώματα άνοιξης):
🔹 Τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται Απρίλιο-Μάιο.
🔹 Στην πάνω επιφάνεια των φύλλων δημιουργούνται:
🔸 πορτοκαλί-ερυθρωπές κυκλικές κηλίδες,
🔸 μικρά διογκώματα με διάμετρο έως 1 cm,
🔸 με μαύρα στίγματα (οπήδια όπου θα σχηματιστούν σπερμόγεια).
🔹 Τα φύλλα συχνά εμφανίζουν τοπική υπερπλασία (ελαφρά πάχυνση).
Κάτω επιφάνεια φύλλων (Ιούλιος-Αύγουστος):
🔹 Στις αντίστοιχες θέσεις από τις πορτοκαλιές κηλίδες δημιουργούνται:
🔸 κίτρινο-πράσινες κηλίδες,
🔸 που εξελίσσονται σε καστανά εξογκώματα (εσώδια).
🔹 Τα εξογκώματα μπορεί να φέρουν σωληνοειδείς προεξοχές όπου σχηματίζονται τα σπερμόγεια.
Βλαστοί - καρποί (σε έντονες προσβολές):
🔹 Μικρές πορτοκαλιές ή καστανές κηλίδες με διογκώσεις στη βάση μίσχων ή σε νεαρούς βλαστούς.
🔹 Στους καρπούς δημιουργούνται μικρές πορτοκαλιές κηλίδες, συχνά με ρωγμές.
🔹 Σε υψηλή προσβολή προκαλεί πρόωρη φυλλόπτωση, μείωση καρπόδεσης και υποβάθμιση ποιότητας.
Συνθήκες που ευνοούν την ασθένεια:
🔹 Υψηλή υγρασία (>95%) ή βροχές την περίοδο έκπτυξης νέων φύλλων.
🔹 Θερμοκρασίες 10-24°C, βέλτιστο περίπου 15-20°C.
🔹 Εγγύτητα σε άρκευθους - Juniperus spp. σε ακτίνα έως 200-600 μέτρων.
🔹 Πυκνά δενδροκομεία χωρίς καλό αερισμό.
Ζημιές:
🔹 Μείωση δραστικά της φωτοσύνθεσης και αύξηση της φυλλόπτωσης.
🔹 Υποβάθμιση ποιότητας και μεγέθους καρπών.
🔹 Αυξάνει τη ευαισθησία των δέντρων σε άλλες παθογόνες προσβολές.
🔹 Σε έντονες προσβολές μπορεί να υπάρξει σοβαρή μείωση παραγωγής.
Διαφοροποιείται από άλλες ασθένειες:
🔹 Φαιά κηλιδωτά στίγματα (Marssonina coronaria): Κηλίδες πιο καστανές, χωρίς το έντονο πορτοκαλί χρώμα.
🔹 Ωίδιο μηλιάς: Λευκή εξάνθηση στα φύλλα, όχι πορτοκαλί κηλίδες.
🔹 Κηλιδώσεις από Alternaria: Σκούρες κηλίδες χωρίς διακριτό πορτοκαλί δαχτυλίδι.
🔹 Η σκωρίαση είναι η μόνη με τόσο έντονο πορτοκαλί χρωματισμό και διογκώσεις.
Καλλιεργητικά μέτρα:
🔹 Μείωση πηγών μολύσματος
🔸 Απομάκρυνση άρκευθων ή κέδρων σε μικρή απόσταση από τον οπωρώνα.
🔸 Κλάδεμα και απομάκρυνση κυματιστών εξογκωμάτων στους άρκευθους (telia).
🔸 Καλός αερισμός της κόμης.
🔹 Καλή διαχείριση της κόμης
🔸 Τακτικό κλάδεμα για μείωση υγρασίας στο φύλλωμα.
🔹 Ποικιλίες
🔸 Σε περιοχές με ιστορικό προσβολής: επιλογή ανθεκτικών ποικιλιών.
Χημική αντιμετώπιση:
🔹 Η προστασία γίνεται κυρίως την άνοιξη, από το στάδιο ροζ οφθαλμών έως πτώση πετάλων
🔹 Η εφαρμογή πρέπει να στοχεύει την περίοδο μόλυνσης από τα τελειοσπόρια, δηλαδή όταν οι άρκευθοι σχηματίζουν τις χαρακτηριστικές ζελατινώδεις μάζες.
Οι σκωριάσεις των μηλοειδών οφείλονται σε μύκητες του γένους Gymnosporangium, βασιδιομύκητες που απαιτούν δύο διαφορετικούς ξενιστές για να ολοκληρώσουν τον βιολογικό τους κύκλο
🔹 Πρωτεύων ξενιστής: Μηλιά, αχλαδιά και άλλα πυρηνόκαρπα.
🔹 Ενδιάμεσος ξενιστής: Κωνοφόρα όπως κέδροι (Juniperus spp.), άρκευθοι, τούγια.
Ο μύκητας δεν ολοκληρώνει τον κύκλο του χωρίς την παρουσία και των δύο ξενιστών σε κάποια απόσταση μεταξύ τους.
Συμπτώματα:
Φύλλα (συμπτώματα άνοιξης):
🔹 Τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται Απρίλιο-Μάιο.
🔹 Στην πάνω επιφάνεια των φύλλων δημιουργούνται:
🔸 πορτοκαλί-ερυθρωπές κυκλικές κηλίδες,
🔸 μικρά διογκώματα με διάμετρο έως 1 cm,
🔸 με μαύρα στίγματα (οπήδια όπου θα σχηματιστούν σπερμόγεια).
🔹 Τα φύλλα συχνά εμφανίζουν τοπική υπερπλασία (ελαφρά πάχυνση).
Κάτω επιφάνεια φύλλων (Ιούλιος-Αύγουστος):
🔹 Στις αντίστοιχες θέσεις από τις πορτοκαλιές κηλίδες δημιουργούνται:
🔸 κίτρινο-πράσινες κηλίδες,
🔸 που εξελίσσονται σε καστανά εξογκώματα (εσώδια).
🔹 Τα εξογκώματα μπορεί να φέρουν σωληνοειδείς προεξοχές όπου σχηματίζονται τα σπερμόγεια.
Βλαστοί - καρποί (σε έντονες προσβολές):
🔹 Μικρές πορτοκαλιές ή καστανές κηλίδες με διογκώσεις στη βάση μίσχων ή σε νεαρούς βλαστούς.
🔹 Στους καρπούς δημιουργούνται μικρές πορτοκαλιές κηλίδες, συχνά με ρωγμές.
🔹 Σε υψηλή προσβολή προκαλεί πρόωρη φυλλόπτωση, μείωση καρπόδεσης και υποβάθμιση ποιότητας.
Συνθήκες που ευνοούν την ασθένεια:
🔹 Υψηλή υγρασία (>95%) ή βροχές την περίοδο έκπτυξης νέων φύλλων.
🔹 Θερμοκρασίες 10-24°C, βέλτιστο περίπου 15-20°C.
🔹 Εγγύτητα σε άρκευθους - Juniperus spp. σε ακτίνα έως 200-600 μέτρων.
🔹 Πυκνά δενδροκομεία χωρίς καλό αερισμό.
Ζημιές:
🔹 Μείωση δραστικά της φωτοσύνθεσης και αύξηση της φυλλόπτωσης.
🔹 Υποβάθμιση ποιότητας και μεγέθους καρπών.
🔹 Αυξάνει τη ευαισθησία των δέντρων σε άλλες παθογόνες προσβολές.
🔹 Σε έντονες προσβολές μπορεί να υπάρξει σοβαρή μείωση παραγωγής.
Διαφοροποιείται από άλλες ασθένειες:
🔹 Φαιά κηλιδωτά στίγματα (Marssonina coronaria): Κηλίδες πιο καστανές, χωρίς το έντονο πορτοκαλί χρώμα.
🔹 Ωίδιο μηλιάς: Λευκή εξάνθηση στα φύλλα, όχι πορτοκαλί κηλίδες.
🔹 Κηλιδώσεις από Alternaria: Σκούρες κηλίδες χωρίς διακριτό πορτοκαλί δαχτυλίδι.
🔹 Η σκωρίαση είναι η μόνη με τόσο έντονο πορτοκαλί χρωματισμό και διογκώσεις.
Καλλιεργητικά μέτρα:
🔹 Μείωση πηγών μολύσματος
🔸 Απομάκρυνση άρκευθων ή κέδρων σε μικρή απόσταση από τον οπωρώνα.
🔸 Κλάδεμα και απομάκρυνση κυματιστών εξογκωμάτων στους άρκευθους (telia).
🔸 Καλός αερισμός της κόμης.
🔹 Καλή διαχείριση της κόμης
🔸 Τακτικό κλάδεμα για μείωση υγρασίας στο φύλλωμα.
🔹 Ποικιλίες
🔸 Σε περιοχές με ιστορικό προσβολής: επιλογή ανθεκτικών ποικιλιών.
Χημική αντιμετώπιση:
🔹 Η προστασία γίνεται κυρίως την άνοιξη, από το στάδιο ροζ οφθαλμών έως πτώση πετάλων
🔹 Η εφαρμογή πρέπει να στοχεύει την περίοδο μόλυνσης από τα τελειοσπόρια, δηλαδή όταν οι άρκευθοι σχηματίζουν τις χαρακτηριστικές ζελατινώδεις μάζες.
