Αλευρωδης (Άσπρη Μυγα) - ΤΟΜΑΤΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ
Ο αλευρώδης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εντομολογικούς εχθρούς της τομάτας, τόσο σε υπαίθριες όσο και σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες.
Τα κυριότερα είδη που προκαλούν ζημιές στην τομάτα είναι:
🔹 Trialeurodes vaporariorum (Αλευρώδης των θερμοκηπίων)
🔹 Bemisia tabaci (Αλευρώδης του καπνού)
Βιολογία και επιδημιολογία:
🔹 Ο αλευρώδης αναπτύσσει πολυάριθμες γενεές μέσα στο έτος, ιδιαίτερα σε θερμές και ξηρές συνθήκες. Τα τέλεια έντομα είναι μικρά, λευκά, με πούδρα στα φτερά τους, και κινούνται γρήγορα όταν τα φυτά ταραχθούν.
🔹 Οι θηλυκές ωοτοκούν στην κάτω επιφάνεια των φύλλων. Οι προνύμφες (στάδια νύμφης και “pupa”) παραμένουν ακίνητες και τρέφονται απομυζώντας τους χυμούς των φυτών. Η μετάδοση και εξάπλωση είναι ταχεία, ιδιαίτερα σε συνθήκες θερμοκηπίου χωρίς καλό αερισμό ή παρουσία αυτοφυών ξενιστών (π.χ. ζιζάνια Solanaceae, Euphorbia).
Συμπτώματα:
🔹 Κίτρινος αποχρωματισμός φύλλων λόγω απομύζησης των χυμών.
🔹 Εξασθένηση και καθυστέρηση ανάπτυξης του φυτού.
🔹 Εκκρίσεις μελιτώματος που προκαλούν κολλώδη επιφάνεια σε φύλλα και καρπούς.
🔹 Δευτερογενείς μολύνσεις από καπνιά (μύκητας Cladosporium spp.) που καλύπτει τα φύλλα και μειώνει δραστικά τη φωτοσύνθεση.
🔹 Μεταφορά ιώσεων, όπως ο ιός του κίτρινου κατσαρώματος των φύλλων της τομάτας (TYLCV), που επιφέρει σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή.
Οικονομική σημασία:
🔹 Οι αλευρώδεις μειώνουν την παραγωγή και ποιότητα των καρπών. Οι λερωμένες επιφάνειες και η καπνιά υποβαθμίζουν την εμπορική αξία της τομάτας, ενώ οι ιώσεις που μεταδίδουν μπορούν να καταστρέψουν ολόκληρες καλλιέργειες.
Αντιμετώπιση με Προληπτικά μέτρα:
🔹 Τήρηση καθαριότητας στο θερμοκήπιο και τον περιβάλλοντα χώρο.
🔹 Απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων και εθελοντών φυτών από προηγούμενες καλλιέργειες.
🔹 Καταστροφή αυτοφυών ζιζανίων που αποτελούν ξενιστές.
🔹 Χρήση προστατευτικών δικτύων για την αποτροπή εισόδου των εντόμων.
🔹 Παρακολούθηση πληθυσμών με κίτρινες κολλητικές παγίδες.
Βιολογική αντιμετώπιση:
🔹 Εισαγωγή ωφέλιμων εντόμων όπως το Encarsia formosa και το Eretmocerus eremicus, παρασιτοειδή των προνυμφικών σταδίων του αλευρώδη.
🔹 Διατήρηση ευνοϊκού μικροκλίματος για τα ωφέλιμα (χαμηλή χρήση εντομοκτόνων, σωστή υγρασία).
Χημική καταπολέμηση:
🔹 Εφαρμογή εγκεκριμένων εντομοκτόνων κυρίως όταν διαπιστωθεί οικονομικό κατώφλι προσβολής.
🔹 Εναλλαγή δραστικών ουσιών με διαφορετικό μηχανισμό δράσης για αποφυγή ανθεκτικότητας.
🔹 Ενδεικτικά: σκευάσματα με νεονικοτινοειδή, IGRs (ρυθμιστές ανάπτυξης εντόμων) ή σπινοσινοειδή, πάντα βάσει ετικέτας και εθνικών προτύπων.
Τα κυριότερα είδη που προκαλούν ζημιές στην τομάτα είναι:
🔹 Trialeurodes vaporariorum (Αλευρώδης των θερμοκηπίων)
🔹 Bemisia tabaci (Αλευρώδης του καπνού)
Βιολογία και επιδημιολογία:
🔹 Ο αλευρώδης αναπτύσσει πολυάριθμες γενεές μέσα στο έτος, ιδιαίτερα σε θερμές και ξηρές συνθήκες. Τα τέλεια έντομα είναι μικρά, λευκά, με πούδρα στα φτερά τους, και κινούνται γρήγορα όταν τα φυτά ταραχθούν.
🔹 Οι θηλυκές ωοτοκούν στην κάτω επιφάνεια των φύλλων. Οι προνύμφες (στάδια νύμφης και “pupa”) παραμένουν ακίνητες και τρέφονται απομυζώντας τους χυμούς των φυτών. Η μετάδοση και εξάπλωση είναι ταχεία, ιδιαίτερα σε συνθήκες θερμοκηπίου χωρίς καλό αερισμό ή παρουσία αυτοφυών ξενιστών (π.χ. ζιζάνια Solanaceae, Euphorbia).
Συμπτώματα:
🔹 Κίτρινος αποχρωματισμός φύλλων λόγω απομύζησης των χυμών.
🔹 Εξασθένηση και καθυστέρηση ανάπτυξης του φυτού.
🔹 Εκκρίσεις μελιτώματος που προκαλούν κολλώδη επιφάνεια σε φύλλα και καρπούς.
🔹 Δευτερογενείς μολύνσεις από καπνιά (μύκητας Cladosporium spp.) που καλύπτει τα φύλλα και μειώνει δραστικά τη φωτοσύνθεση.
🔹 Μεταφορά ιώσεων, όπως ο ιός του κίτρινου κατσαρώματος των φύλλων της τομάτας (TYLCV), που επιφέρει σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή.
Οικονομική σημασία:
🔹 Οι αλευρώδεις μειώνουν την παραγωγή και ποιότητα των καρπών. Οι λερωμένες επιφάνειες και η καπνιά υποβαθμίζουν την εμπορική αξία της τομάτας, ενώ οι ιώσεις που μεταδίδουν μπορούν να καταστρέψουν ολόκληρες καλλιέργειες.
Αντιμετώπιση με Προληπτικά μέτρα:
🔹 Τήρηση καθαριότητας στο θερμοκήπιο και τον περιβάλλοντα χώρο.
🔹 Απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων και εθελοντών φυτών από προηγούμενες καλλιέργειες.
🔹 Καταστροφή αυτοφυών ζιζανίων που αποτελούν ξενιστές.
🔹 Χρήση προστατευτικών δικτύων για την αποτροπή εισόδου των εντόμων.
🔹 Παρακολούθηση πληθυσμών με κίτρινες κολλητικές παγίδες.
Βιολογική αντιμετώπιση:
🔹 Εισαγωγή ωφέλιμων εντόμων όπως το Encarsia formosa και το Eretmocerus eremicus, παρασιτοειδή των προνυμφικών σταδίων του αλευρώδη.
🔹 Διατήρηση ευνοϊκού μικροκλίματος για τα ωφέλιμα (χαμηλή χρήση εντομοκτόνων, σωστή υγρασία).
Χημική καταπολέμηση:
🔹 Εφαρμογή εγκεκριμένων εντομοκτόνων κυρίως όταν διαπιστωθεί οικονομικό κατώφλι προσβολής.
🔹 Εναλλαγή δραστικών ουσιών με διαφορετικό μηχανισμό δράσης για αποφυγή ανθεκτικότητας.
🔹 Ενδεικτικά: σκευάσματα με νεονικοτινοειδή, IGRs (ρυθμιστές ανάπτυξης εντόμων) ή σπινοσινοειδή, πάντα βάσει ετικέτας και εθνικών προτύπων.
