Καμπιες φυλλοφαγες - ΑΓΚΙΝΑΡΕΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ
Στην αγκινάρα τα λεπιδόπτερα εμφανίζονται κυρίως με φυλλοφάγες κάμπιες που μειώνουν έντονα τη φυλλική επιφάνεια και, σε ορισμένα είδη, προσβάλλουν και τους οφθαλμούς/κεφαλές.
Κοινή συνέπεια αυτών των ειδών είναι η έντονη φύλλοφαγία, η προσβολή βλαστών και/ή οφθαλμών, η μείωση φωτοσύνθεσης και η άμεση υποβάθμιση της παραγωγής λόγω ζημιάς στις κεφαλές.
Συμπτώματα:
Οι κυριότεροι λεπιδόπτεροι εχθροί της αγκινάρας που αναφέρονται διεθνώς είναι:
Platyptilia carduidactyla ή P. carduidactylus
🔹 Θεωρείται από τους πιο καταστρεπτικούς εχθρούς της αγκινάρας, ιδιαίτερα σε πολυετείς καλλιέργειες.
🔹 Οι προνύμφες τρέφονται σε φύλλα, βλαστούς και κυρίως στους ανθοφόρους οφθαλμούς· ανοίγουν στοές, καταστρέφουν τα βράκτια και αφήνουν τους οφθαλμούς υποανάπτυκτους και μη εμπορεύσιμους.
Η Vanessa cardui (λεπιδόπτερο, Nymphalidae) είναι πολυφάγο είδος, του οποίου οι προνύμφες μπορούν να τραφούν και από την αγκινάρα.
🔹 Σε μελέτες και οδηγούς αναφέρεται ως «περιστασιακός» εχθρός της αγκινάρας, αλλά σε ορισμένες περιοχές και χρονιές μπορεί να εμφανιστεί με υψηλούς πληθυσμούς και να προκαλέσει σοβαρή αποφύλλωση.
🔹 Οι κάμπιες είναι σκουρόχρωμες έως καστανόμαυρες, με αγκαθωτή (ακανθώδη) εμφάνιση και ανοιχτόχρωμες πλευρικές γραμμές.
🔹 Τρέφονται κυρίως με τα φύλλα, δημιουργώντας ακανόνιστα φαγώματα και, σε έντονες προσβολές, μπορεί να αφήνουν μόνο τις κύριες νευρώσεις, με αποτέλεσμα το φυτό να χάνει μεγάλο μέρος ή και όλο το φύλλωμά του.
🔹 Για τη συγκεκριμένη κάμπια, σε μικρές ή μέτριες καλλιέργειες, η τακτική επιθεώρηση και η χειρονακτική απομάκρυνση των νεαρών προνυμφών από την κάτω επιφάνεια των φύλλων είναι πρακτικό και αποτελεσματικό μέτρο, ειδικά σε πρώιμο στάδιο.
Depressaria erinaceella και Gortyna xanthenes
🔹 Αναφέρονται ως οικονομικά σημαντικά στην περιοχή της Μεσογείου.
Παρακολούθηση εχθρών:
🔹 Τακτική επιθεώρηση του φυλλώματος για φαγώματα, στοές και αποικίες προνυμφών, ιδιαίτερα στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και κοντά στους οφθαλμούς.
🔹 Χρήση φερομονικών παγίδων για συγκεκριμένα είδη (π.χ. artichoke plume moth) εκεί όπου διατίθενται, ώστε να εκτιμάται η πτήση των ακμαίων και ο χρόνος επέμβασης.
Μηχανική καταπολέμηση:
🔹 Σε μικρής κλίμακας ή βιολογικά συστήματα, η χειρονακτική συλλογή και καταστροφή κάμπιων (όπως της Vanessa cardui) από τα φύλλα μειώνει σημαντικά την ένταση προσβολής.
Βιολογική και χημική προστασία:
🔹 Χρήση Bacillus thuringiensis και άλλων βιολογικών σκευασμάτων σε νεαρές προνύμφες έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε πολλά λεπιδόπτερα εχθρούς λαχανικών και αναφέρεται και για αγκινάρα.
🔹 Εγκεκριμένα εντομοκτόνα για λεπιδόπτερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν οι πληθυσμοί ξεπερνούν ανεκτά επίπεδα, με έμφαση στον έγκαιρο ψεκασμό και την εναλλαγή δραστικών για αποφυγή ανθεκτικότητας.
Κοινή συνέπεια αυτών των ειδών είναι η έντονη φύλλοφαγία, η προσβολή βλαστών και/ή οφθαλμών, η μείωση φωτοσύνθεσης και η άμεση υποβάθμιση της παραγωγής λόγω ζημιάς στις κεφαλές.
Συμπτώματα:
Οι κυριότεροι λεπιδόπτεροι εχθροί της αγκινάρας που αναφέρονται διεθνώς είναι:
Platyptilia carduidactyla ή P. carduidactylus
🔹 Θεωρείται από τους πιο καταστρεπτικούς εχθρούς της αγκινάρας, ιδιαίτερα σε πολυετείς καλλιέργειες.
🔹 Οι προνύμφες τρέφονται σε φύλλα, βλαστούς και κυρίως στους ανθοφόρους οφθαλμούς· ανοίγουν στοές, καταστρέφουν τα βράκτια και αφήνουν τους οφθαλμούς υποανάπτυκτους και μη εμπορεύσιμους.
Η Vanessa cardui (λεπιδόπτερο, Nymphalidae) είναι πολυφάγο είδος, του οποίου οι προνύμφες μπορούν να τραφούν και από την αγκινάρα.
🔹 Σε μελέτες και οδηγούς αναφέρεται ως «περιστασιακός» εχθρός της αγκινάρας, αλλά σε ορισμένες περιοχές και χρονιές μπορεί να εμφανιστεί με υψηλούς πληθυσμούς και να προκαλέσει σοβαρή αποφύλλωση.
🔹 Οι κάμπιες είναι σκουρόχρωμες έως καστανόμαυρες, με αγκαθωτή (ακανθώδη) εμφάνιση και ανοιχτόχρωμες πλευρικές γραμμές.
🔹 Τρέφονται κυρίως με τα φύλλα, δημιουργώντας ακανόνιστα φαγώματα και, σε έντονες προσβολές, μπορεί να αφήνουν μόνο τις κύριες νευρώσεις, με αποτέλεσμα το φυτό να χάνει μεγάλο μέρος ή και όλο το φύλλωμά του.
🔹 Για τη συγκεκριμένη κάμπια, σε μικρές ή μέτριες καλλιέργειες, η τακτική επιθεώρηση και η χειρονακτική απομάκρυνση των νεαρών προνυμφών από την κάτω επιφάνεια των φύλλων είναι πρακτικό και αποτελεσματικό μέτρο, ειδικά σε πρώιμο στάδιο.
Depressaria erinaceella και Gortyna xanthenes
🔹 Αναφέρονται ως οικονομικά σημαντικά στην περιοχή της Μεσογείου.
Παρακολούθηση εχθρών:
🔹 Τακτική επιθεώρηση του φυλλώματος για φαγώματα, στοές και αποικίες προνυμφών, ιδιαίτερα στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και κοντά στους οφθαλμούς.
🔹 Χρήση φερομονικών παγίδων για συγκεκριμένα είδη (π.χ. artichoke plume moth) εκεί όπου διατίθενται, ώστε να εκτιμάται η πτήση των ακμαίων και ο χρόνος επέμβασης.
Μηχανική καταπολέμηση:
🔹 Σε μικρής κλίμακας ή βιολογικά συστήματα, η χειρονακτική συλλογή και καταστροφή κάμπιων (όπως της Vanessa cardui) από τα φύλλα μειώνει σημαντικά την ένταση προσβολής.
Βιολογική και χημική προστασία:
🔹 Χρήση Bacillus thuringiensis και άλλων βιολογικών σκευασμάτων σε νεαρές προνύμφες έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε πολλά λεπιδόπτερα εχθρούς λαχανικών και αναφέρεται και για αγκινάρα.
🔹 Εγκεκριμένα εντομοκτόνα για λεπιδόπτερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν οι πληθυσμοί ξεπερνούν ανεκτά επίπεδα, με έμφαση στον έγκαιρο ψεκασμό και την εναλλαγή δραστικών για αποφυγή ανθεκτικότητας.
