Plant Protection
Εγκατάσταση της εφαρμογής για Android Εγκατάσταση της εφαρμογής για Windows PC / Laptop Εφαρμογή για Chrome Εγκατάσταση της εφαρμογής σε κινητό Blackberry Βρείτε μας στο Facebook

Ξιλέλα: Όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζετε για το παθογόνο βακτήριο Xylella fastidiosa

Το βακτήριο Xylella fastidiosa και ο κίνδυνος εξάπλωσης του

Το βακτήριο Xylella fastidiosa είναι ένας επιβλαβής οργανισμός καραντίνας που εντοπίστηκε στην Νότια Ιταλία . Σε παγκόσμιο επίπεδο ο  επιβλαβής αυτός οργανισμός έχει αναφερθεί ότι προσβάλλει περισσότερα από 100 διαφορετικά είδη φυτών, όπως ελιές, εσπεριδοειδή 

Παθογόνο αίτιο

Το Xylella fastidiosa είναι ένα αρνητικό κατά Gram, αερόβιο βακτήριο της οικογένειας Xanthomonadaceae, που αναπτύσσεται στα ξυλώδη αγγεία των φυτών ξενιστών του (xylem-inhabiting bacteria). Έχει άριστη θερμοκρασία ανάπτυξης 26-28 °C. Εισέρχεται στα ξυλώδη αγγεία όπου μετακινείται τόσο καθοδικά, όσο και ανοδικά. Οι αναπτυσσόμενοι πληθυσμοί του βακτηρίου περιορίζουν την μετακίνηση του νερού στον ξυλώδη ιστό και η ανάπτυξη των συμπτωμάτων σχετίζεται με υψηλό ποσοστό φραγμένων αγγείων.


Το Xylella fastidiosa μολύνει μεγάλο αριθμό ειδών φυτών που μπορεί να μην είναι συμπτωματικά και να λειτουργούν έτσι ως πηγές μολύσματος για τα έντομα φορείς του.

 
  
 
  

Ξενιστές της ασθένειας

Το βακτήριο έχει πολλούς ξενιστές. Ο κυριότερος ξενιστής του είναι η άμπελος (Vitis vinifera, V. labrusca, V. Riparia) στην οποία προκαλεί την ασθένεια του Pierce, τα εσπεριδοειδή, η αμυγδαλιά, η μηδική, η ροδακινιά, η βερικοκιά, η δαμασκηνιά, οι βελανιδιές, διάφορα ζιζάνια όπως ο βέλιουρας (Sorghum halepense) και άλλα. Ωστόσο, στον μακρύ κατάλογο των ξενιστών του προστίθεται επιπλέον και η ελιά αφού εκτεταμένες περιοχές με ελαιώνες στην Απουλία (Ιταλία) έχουν προσβληθεί από το παθογόνο. Επιπλέον ανακοινώθηκε πρόσφατα (2015) ότι τρία νέα είδη αποτελούν ξενιστές του στελέχους του φυτοπαθογόνου βακτηρίου που προσβάλλει την ελιά, το δενδρολίβανο (Rosmarinus officinalis), η μυρτιά (Myrtus communis) και ο ράμνος (Ramnus alaternus).


Φορείς του παθογόνου & τρόπος μετάδοσης

Ο κυριότερος τρόπος εισαγωγής του επιβλαβούς οργανισμού είναι με το πολλαπλασιαστικό υλικό, δηλαδή με τα φυτά προς φύτευση.
Το Xylella fastidiosa μεταδίδεται με μυζητικά έντομα που τρέφονται με τον χυμό των ξυλωδών αγγείων. Οι φορείς του βακτηρίου ανήκουν σε δύο οικογένειες των Ημιπτέρων (Cicadellidae και Cercopidae) που κοινώς αποκαλούνται «τζιτζικάκια». Η μετάδοση γίνεται ταχύτατα, ύστερα από δύο ωρών διατροφή του εντόμου σε μολυσμένο φυτό, χωρίς να μεσολαβεί κάποια περίοδος επώασης στον φορέα και το έντομο παραμένει μολυσματικό σε όλη την διάρκεια της ζωής του. Το βακτήριο δεν μεταδίδεται στους απογόνους του εντόμου.

Φωτογραφίες από έντομα φορείς του παθογόνου (τζιτζίκάκια):
    

Συμπτώματα

Στα μολυσμένα δένδρα ελιάς, το βακτήριο αρχικά φράσσει τα αγγεία του ξύλου, εμποδίζοντας τη μεταφορά του νερού και των θρεπτικών στοιχείων, με αποτέλεσμα την καχεκτική του ανάπτυξη και τελικά την ξήρανσή του. Τα αρχικά συμπτώματα  είναι ξηράνσεις σε μεμονωμένα φύλλα, που μοιάζουν με «κάψιμο»,  έπειτα ξηραίνονται οι  βραχίονες και ακολουθεί ταχύτατη αποπληξία των δένδρων (Εικ.). Επίσης αναφέρεται μαρασμός του φυλλώματος και των βλαστών, νανισμός και νέκρωση των δένδρων. Πολλά από τα μολυσμένα  ελαιόδεντρα στην Ιταλία ήταν μεγάλης ηλικίας, δηλαδή 100 ετών, και παρουσιάζουν εκτός των παραπάνω συμπτωμάτων εκτεταμένο καστανό μεταχρωματισμό των αγγείων του ξύλου. 
Σημειώνουμε ακόμη ότι τα συμπτώματα των προσβεβλημένων ελαιοδέντρων από το βακτήριο Xylella fastidiosa μοιάζουν με αυτά  της αδρομύκωσης (βερτισιλλίωση) της ελιάς που οφείλεται στο μύκητα Verticillium dahliae.
 
Φωτογραφίες - συμπτώματα:
 
Συμπτώματα στην ποικιλία αμπελιού Chardonnay (κιτρινίσματα φύλλων, ξηράνσεις)

Αρχικά συμπτώματα «καψίματος» των φύλλων ελιάς σε μεμονωμένα φύλλα


Ξήρανση ολόκληρων βραχιόνων ελιάς

 
 

Συμπτώματα σε εσπεριδοειδή, κ.α. φυτά

Με τα νέα δραματικά δεδομένα που έχουν προκύψει, το βακτήριο Xylella fastidiosa αποτελεί μια νέα μεγάλη απειλή για τις κύριες καλλιέργειες τις ελιές, τα αμπέλια και τα εσπεριδοειδή που είναι καλλιέργειες ευαίσθητες σε αυτό το παθογόνο. 
 



Φωτογραφίες πληροφορίες: eppo.int /  Ευρωπαϊκός και Μεσογειακός Οργανισμός Προστασίας Φυτών (EPPO)

Video: EuroparlTV 
 

Νέα / Ενημερώσεις

Πρόσκληση / ΥΠΑΑΤ - Επίκαιρα Θέματα & Νομοθετικό Έργο (Τετάρτη 5 Σεπτεμβρίου 2018)
Πρόγραμμα / ΥΠΑΑΤ - Επίκαιρα Θέματα & Νομοθετικό Έργο (Τετάρτη 5 Σεπτεμβρίου 2018)
Ενημερωτικό Δελτίο: Plantpro.gr Σεπτέμβριος 2018 Πλήρη απαγόρευση της χρήσης των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων στις υπαίθριες καλλιέργειες αποφάσισε η Ε.Ε. / Ενημερώσεις (Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου 2018)
Πλήρη απαγόρευση της χρήσης των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων στις υπαίθριες καλλιέργειες αποφάσισε η Ε.Ε. Imidacloprid, clothianidin και Thiametheoxam θεωρούνται επικίνδυνα για τις μέλισσες / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου 2018)
Κατά παρέκκλιση άδεια στο Velum Prime για την καταπολέμηση του νηματώδους στο σκόρδο Μόνο για την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου 2018)
Αναγνώριση μεταπτυχιακών τίτλων Μεσογειακού Αγρονομικού Ινστιτούτου Χανίων / ΥΠΑΑΤ - Επίκαιρα Θέματα & Νομοθετικό Έργο (Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2018)
Ξεκίνησαν οι αιτήσεις για το Ελληνικό Σήμα στην ελιά και στο ελαιόλαδο Για το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο, το Παρθένο και τις Επιτραπέζιες Ελιές / Νέα / Ειδήσεις (Πέμπτη 2 Αυγούστου 2018)
Ενημερωτικό Δελτίο: Δακοκτονία και Μυκητολογικές Ασθένειες των Λαχανικών Δακοκτονία και Μυκητολογικές Ασθένειες των Λαχανικών (07/2018) / Ενημερώσεις (Κυριακή 15 Ιουλίου 2018)
Άδεια αγροτικού αυτοκίνητου για τους κατά μη κύριο επάγγελμα αγρότες μέχρι 1.300 χιλιόγραμμα / Νέα / Ειδήσεις (Πέμπτη 12 Ιουλίου 2018)
Κινδυνεύει η ελαιοπαραγωγή λόγω δάκου Προβλήματα στην ελαιοπαραγωγή / Νέα / Ειδήσεις (Πέμπτη 12 Ιουλίου 2018)