Plant Protection
Εγκατάσταση της εφαρμογής iPhone / iPad Εγκατάσταση της εφαρμογής για Windows PC / Laptop Εφαρμογή για Chrome Βρείτε μας στο Facebook

Άβοκαντο: Οδηγός καλλιέργειας

Τεχνικό δελτίο Καλλιεργητικής τεχνικής

Περιεχόμενα:

Avocado (Persea Americana), οικογένεια Lauraceae (Δαφνωδών)
 
 

Γενικά για το φυτό

Το αβοκάντο είναι δένδρο αειθαλές, μεγάλου μεγέθους. Ο καρπός του αβοκάντο είναι απιοειδής, μεγάλου μεγέθους με ένα μεγάλο σπέρμα. Η σάρκα του είναι κιτρινωπή με γεύση βουτύρου κατά την ωρίμανση. Καταναλώνεται νωπός, ενώ το λάδι του χρησιμοποιείται ευρέως στη φαρμακευτική. Σημειώνεται η μεγάλη θρεπτική αξία του καρπού του αβοκάντο ο οποίος παρουσιάζει υψηλή περιεκτικότητα σε ακόρεστα λιπαρά οξέα και έτσι κατατάσσεται σε τροφή εξέχουσας σημασίας στην υγιεινή διατροφή. Επίσης, έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, οπότε αποτελεί τροφή υψηλής ενέργειας για διαβητικούς ανθρώπους.[4]

Ποικιλίες (γενικά):
Το Avocado διακρίνεται σε τρεις βοτανικούς τύπους:
  1. Μεξικού (κυρίως υποκείμενα).
  2. Γουατεμάλας (Hass, Benik, Reed) και
  3. Δυτικών Ινδιών.
Οι ποικιλίες που προωθούνται είναι: Hass (όψιμη), Fuerte (μεσοπρώιμη), Ettinger και Zutano (πρώιμες) με τις αναγκαίες και κατάλληλες επικονιάστριες ποικιλίες.


Κατάλληλες συνθήκες για την εγκατάσταση καλλιέργειας


Το είναι είδος υποτροπικό, έχει ιδιαίτερες κλιματολογικές απαιτήσεις, με θερμό κλίμα και σχετική υγρασία 60-65%. οι θερμοκρασίες δεν θα πρέπει να είναι ανω των 37ο C και χαμιλότερες των -2ο C. Είναι ευαίσθητο στην έλλειψη νερού και στην υπερβολική εδαφική υγρασία.
Κατά τους ξηρούς μήνες του έτους (απο το Μάιο έως τον Σεπτέμβριο) επιβάλλεται η χρήση άρδευσης για να μην υπάρξει υποβάθμιση τις ποιότητας του καρπού και να μην παρατηρηθούν προβλήματα στο φυτό.

Έδαφος:
α) το κατάλληλο pH του εδάφους,
β) το χαμηλό ποσοστό ανθρακικών (CaCO3),
γ) η χαμηλή αλατότητα,
δ) η καλή στράγγιση,
ε) η μη ύπαρξη ιστορικού εμφάνισης ασθενειών που μεταδίδονται από εδάφους (όχι απαραίτητα μόνο Phytophthora). [1]


Εδαφικές συνθήκες

Το αβοκάντο αναπτύσσεται καλά σε εδάφη βαθιά, που αποστραγγίζουν καλά. Η καταστροφή του ριζικού συστήματος των δένδρων σε κακοαεριζόμενα και κακοαποστραγγιζόμενα εδάφη μπορεί να είναι σοβαρή. Συνήθως συνιστώνται για την καλλιέργεια του αβοκάντο εδάφη ελαφράς ή μέτριας σύστασης, βάθους τουλάχιστον 1m. Σε περιοχές με οριακές κλιματικές συνθήκες κατάλληλα είναι τα ζεστά, προστατευόμενα, ηλιόλουστα, καλοαεριζόμενα και καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη. Η υπερβολική υγρασία του εδάφους μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στις ρίζες. Η έλλειψη υγρασίας προκαλεί αυξημένη ανθόπτωση, καρπόπτωση και φυλλόπτωση στα δένδρα. Το pH του εδάφους πρέπει να είναι 5 - 7. Τα αλατούχα εδάφη είναι ακατάλληλα για την καλλιέργεια του αβοκάντο, με πιο ανεκτικό το υποείδος των Δυτικών Ινδιών. Γι' αυτό σε τέτοια εδάφη συνίσταται ως υποκείμενο σπορόφυτα του του υποείδους των Δυτικών Ινδιών.[4]
 

Φύτευση

Η φύτευση των δενδρυλλίων γίνεται με μπάλα χώματος. Το βάθος των λάκκων πρέπει να είναι 50cm και το πλάτος τους 30cm. Η απόσταση φύτευσης καθορίζεται από τις κλιματικές συνθήκες, τη γονιμότητα του εδάφους και την ποικιλία και κυμαίνεται από 8 - 12m. Σε πυκνές φυτεύσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν μικρότερες αποστάσεις κατά το ήμισυ, υπό την προϋπόθεση, όταν τα δένδρα αναπτυχθούν πλήρως και δημιουργηθούν προβλήματα σκίασης, που επηρεάζουν αρνητικά την καρποφορία τους, τότε θα εκριζωθούν οι μισές σειρές δένδρων για να έλθουν αυτά στις κανονικές τους αποστάσεις. Οι ποικιλίες τύπου ανθέων Α πρέπει να συγκαλλιεργούνται με τις ποικιλίες τύπου Β και να είναι συνανθούσες [2]

Επικονιαστικες ποικιλίες:
Τύπου Α: Hass, Lamb Hass, Gem, Carmen, Benic.
Τύπου Β: Fuerte, Zutano, Ettinger, Bacon

Οι γνωστότερες ποικιλίες στην Κρήτη είναι οι  Fuerte (Τύπου Β, μεσο-πρώιμη ποικιλία), Hass (Τύπου Α, μέσης και όψιμης εποχής)

Αναλογία φύτευσης:
Παλιότερα εφαρμοζόταν η αναλογία 2:1 ή  4:1 και στην περίπτωση της Hass, με παρουσία μελισσών, μπορεί να λειτουργήσει και η αναλογία 8:1.
Στις νεότερες καλλιέργειες εφαρμόζεται η αναλογία 10% φυτά τύπου Α σε φυτείες ποικιλιών τύπου Β ή 10% φυτα τύπου Β σε φυτείες ποικιλιών τύπου Α. H ύπαρξη μελισσιών βοηθάει συμπαντικά στην επικονίαση.

Άλλες αναλογίες φύτευσης είναι η εξής:
Bacon (1/5) / Hass (4/5)
Ettinger (4/5) / Benic (1/5)
Hass 50% (Α) / Fuerte 25% (Β) / Ettinger 25% (Β)

Το αβοκάντο συνήθως φυτεύεται κατά το σύστημα των τετραγώνων ή ορθογωνίων παραλληλογράμμων. Τα δενδρύλλια του αβοκάντο φυτεύονται κατά τα τέλη του χειμώνα μετά τη διέλευση των χαμηλών θερμοκρασιών προς αποφυγή ζημιών από παγετό.[2]

Απόσταση φύτευσης
Παλιότερα εφαρμόζονταν αραιές φυτεύσεις, για αυξημενη παραγωγη τα τελευταία χρόνια εφαρμόζοντες πυκνές φυτεύσεις ανάλογα με την ποικιλία, αν είναι π.χ. ορθόκλαδη ή πλαγιόκλαδη.
Οι αποστάσεις φύτευσης αρχικά συστήνεται να είναι ανάλογα και με τη γονιμότητα του εδάφους, το χησιμοποιούμενο υποκείμενο και τη ζωηρότητα της χρησιμοποιούμενης ποικιλίας.[6]

Συνήθεις αποστάσεις φύτευσης σε μορφή ορθογώνιου  5m x 6m. Πριν τη φύτευση των δενδρυλλίων, γίνεται η επισήμανση των θέσεων φύτευσης, η διάνοιξη των λάκκων (45εκ x 45εκ) και ακολουθεί η φύτευσή τους [6].
Η φύτευσης γίνετε σε μορφή ορθογώνιου, Διαδεδομένη τεχνική ειναι τα πρωτα χρόνια της καλλιεργιας, στο μέσον της μεγαλης πλευράς να φυτεύονται στο ενδιαμεσο άλλο ενα φυτό, για παραδιγμα: Σε μια καλλιεργια ορθοκλαδης ποικιλίας οπου η αποσταση μεταξη φυτρών ειναι 6 Χ 5,5 στα πρωτα χρόνια να υπαρχει άλλο ενα φυτό, διλαδι αποσταση φύτευσης 3 Χ 4,5, ενώ σε μία καλλιεργια πλαγιοκλαδης ποικιλία οπου η αποσταση φύτευσης ειναι 7 Χ 5 τα πρωτα χρόνια να ειναι 3,5 Χ 5.
Προσοχή, μεγαλήτερη πυκνότητα φύτευσης μπορει να ειναι επιζημια, γιατι έχει αποδειχθεΐ πως βλάπτει την καρποφορία, καθώς τα κλαδιά που σκιάζονται κάνουν λίγους καρπούς. Γι' αυτό, ποικιλίες με μεγάλες διαστάσεις που φυτεύονται σε αποστάσεις 6 Χ 6μ., θα πρέπει μετά από 10-12 χρόνια, όταν ο συνωστισμός θ'αρχίσει να αποβαίνει επιζήμιος, να αραιώνονται[3]

Συγκαλλιέργεια: Κατά τη διάρκεια των 10 πρώτων χρόνων μετά τη φύτευση, μπορεί να γίνει συγκαλλιέργεια με διάφορα φυτά, εκτός από τομάτα και μελιτάνα, καθώς τα δύο αυτά φυτά, συχνά μεταφέρουν το μύκητα Verticillium, στον οποίο είναι ευαίσθητο και το Αβοκάντο.[3]


Καλλιεργητική τεχνική

Τα άνθη του αβοκάντο είναι ερμαφρόδιτα και ανήκουν σε δύο τύπους ανάλογα με την ποικιλία. Για να εξασφαλιστεί ικανοποιητική καρποφορία απαιτείται συγκαλλιέργεια ποικιλιών και των δύο τύπων ανθέων.


 
Το αβοκάντο πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό των επιθυμητών ποικιλιών σε υποκείμενα σπορόφυτα.
Ευδοκιμεί σε περιοχές με ζεστά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες, απαλλαγμένες παγετών και ισχυρών ανέμων. Απαιτεί καλλιέργεια σε ελαφρά ή μέσης σύστασης, βαθιά και καλά αποστραγγιζόμενα με χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα. Έχει αυξημένες ανάγκες σε νερό και γι’ αυτό απαιτείται πότισμα σε περιοχές με περιορισμένες βροχοπτώσεις. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην ποιότητα του αρδευτικού νερού, διότι το αβοκάντο είναι πολύ ευαίσθητο στα άλατα.[1]
Το πότισμα γίνεται με το σύστημα στάγδην ή σπρέι και όχι με κατάκλυση, η οποία ευνοεί την ανάπτυξη της φυτοφθόρας.[2]


Λίπανση

Η λίπανση του αβοκάντο πρέπει να γίνεται με βάση τα δεδομένα από τη χημική ανάλυση των φύλλων.[2]
Στη χώρα μας, χρειάζεται να γίνεται κάθε χρόνο αζωτούχος λίπανση για να διατηρούνται σταθερές οι αποδόσεις των δέντρων του δενδροκομείου. Η ποσότητα του αζώτου που απαιτείται ανά δένδρο, ποικίλλει, ανάλογα με το έδαφος του δενδροκομείου.[3] Συμαντικότερα στιχεια για το Αβοκάντο ειναι το Αζωτο το Κάλιο, το ασβέστειο και το Βόριο, χωρις να υποτιμοντε και τα υπολιπια στιχεια.
Όταν το pH του εδάφους είναι πάνω από 7, εκδηλώνονται συμπτώματα τροφοπενίας σιδήρου[2]
 


Κλάδεμα

Υπαρχουν δύο είδη κλαδέματος, το κλάδεμα διαμόρφοσης και το κλάδεμα καρποφορίας. Το κανονικό κλάδεμα γίνεται συνήθως μετά το μάζεμα των καρπών και μετά την περίοδο των παγετών, γιατί, ανοίγει στην κόμη το δέντρο και ευνοεί τη βλάστηση

Το κλάδεμα στο Αβοκάντο, αφορά βασικά τον έλεγχο της βλάστησης, κι όχι τον αριθμό των καρπών στο δέντρο, καθώς αυτός, δεν επηρρεάζεται πολύ από το κλάδεμα, όπως συμβαίνει στα φυλλοβόλα δέντρα. Με το κλάδεμα, επιθυμούμε να ελέγξουμε το ύψος των ορθόκλαδων ποικιλιών, να ενισχύσουμε τη μικρή βλάστηση, να διευκολύνουμε τις καλλιεργητικές εργασίες, να αποφύγουμε την έντονη παρενιαυτοφορία και φυσικά, να έχουμε καλύτερο φωτισμό σ' όλη τη φυλλική επιφάνεια.[3] Στα νεαρά δένδρα διενεργούνται κορυφολογήματα μετά από κάθε κύμα βλάστησης για τη δημιουργία πλάγιας βλάστησης και σχηματισμού κόμης με καλή δομή[2] 

Στο κλάδεμα καρποφορίας θα πρέπει να αφερουντε ξερα κλάδια και να αρεωνετε το φυτό εσωτερικά, να μην αφινοντε οι βλαστοι της κορφής να περνουν πολύ μεγαλο ύψος γιατι δυσκολεύουν την συγκομιδή, σε ορθοκλαδες ποικιλιες οπος ειναι η Hass να ανοιγοντε καποθιες "τρυπες" στην κόμη του δέντρου ώστε να διευκολύνετε αερισμος.
Το αυστηρό κλάδεμα μειώνει την παραγωγή. Γι' αυτό συνίσταται το κλάδεμα καρποφορίας να είναι ελαφρό.[2] 
Για να αποφεύγονται μολύνσεις και στη συνέχεια σκασίματα στο ξύλο, στις μεγάλες τομές θα πρέπει να γίνεται αμέσως απολύμανση[3]

Χαράκωμα: Το χαράκομα γινετε μόνο εφ όσον τα δένδρα  είναι υγιή και ζωηρά.
Όμως, αυτή η πρακτική δε φαίνεται να βρίσκει γενική παραδοχή, αφού έχει μεγάλο κόστος εργασίας. Το χαράκωμα μπορεί να θεωρηθεί οικονομικά χρήσιμο, μόνο για τα μη καρποφορούντα ζωηρά δέντρα. Στην περίπτωση παρενιαυτοφορίας, δεν έχει καμμία επίδραση. Ο χρόνος που θα πρέπει να γίνεται το χαράκωμα, είναι ελάχιστα πριν την άνθηση, ενώ ο τρόπος, περιγράφεται στο παρακάτω σχήμα.[3]
 

 

Ωρίμανση / Συγκομιδή

Οι καρποί του αβοκάντο είναι ώριμοι και κατάλληλοι για συγκομιδή, όταν η περιεκτικότητα της σάρκας σε λάδι φθάσει το 8% και όταν το περίβλημα του σπόρου αλλάξει χρωματισμό από λευκο-κίτρινο σε σκούρο καφέ. Σε πολλές τροπικές χώρες οι καρποί θεωρούνται ώριμοι και με μικρότερη περιεκτικότητα σε λάδι. Οι ποικιλίες των 3 υποειδών διαφέρουν σε περιεκτικότητα λαδιού, με το υποείδος του Μεξικού να έχει την υψηλότερη, της Γουατεμάλας ενδιάμεση και των Δυτικών Ινδιών τη χαμηλότερη. Για την ωρίμανση των καρπών του υποειδούς των Δυτικών Ινδιών, υπό τις συνθήκες της Φλόριδας των Η.Π.Α, απαιτείται από την άνθιση μέχρι τη συγκομιδή των καρπών χρονικό διάστημα 6 - 9 μηνών, για του Μεξικού 6 - 8 μηνών και για της Γουατεμάλας 9 - 12 μήνες.[2]

Η συγκομιδή γίνεται με το χέρι, με τη βοήθεια του μαχαιριού. Ο καρπός πρέπει να φέρει και μικρό τμήμα του ποδίσκου μήκους περίπου 0,5 - 1cm. Στη συνέχεια οι καρποί ταξινομούνται κατά μέγεθος και συσκευάζονται σε ειδικά χάρτινα κιβώτια της μιας στρώσης.[2]


Καταπολέμηση ζιζανίων

Το αβοκάντο είναι επιπολαιόριζο και κατά συνέπεια το ριζικό του σύστημα ζημιώνεται εύκολα από τη μηχανική καλλιέργεια. Γι' αυτό η καταπολέμηση των ζιζανίων γίνεται με χημικά μέσα.[2] Το πρόβλημα των ζιζανίων είναι ιδιαίτερα μεγάλο, όταν τα δέντρα είναι νεαρά. Όσο τα δέντρα μεγαλώνουν κι αυξάνει τόσο η κόμη τους όσο και το ριζικό τους σύστημα σε έκταση, το πρόβλημα αυτό αμβλύνεται.[3]


Ασθένειες

  • Ο σοβαρότερος εχθρός του Αβοκάντο είναι η Φυτόφθορα (Phytothphora cinnamoni). Κύρια συμπτώματα αποτελούν η νέκρωση ριζιδίων και στη συνέχεια ολόκληρου του ριζικού συστήματος, προκαλώντας συμπτώματα παρόμοια με της ξηρασίας, όπως αραιό φύλλωμα, μικροφυλλία με χλωρωτικά φύλλα, μάρανση και μικροκαρπία.
  • Τα έλκη λαιμού και κορμού είναι μια ασθένεια που προκαλείται από διάφορα είδη Phytophthora με σημαντικότερο τη P. citricola
  • Η εσχάρωση προκαλείται από το Sphaceloma persea. Το ευαίσθητο στάδιο προσβολής αποτελούν οι νεαροί καρποί στους οποίους σχηματίζονται ακανόνιστες κηλίδες
  • Η μετασυλλεκτική ασθένεια ανθράκνωση προκαλείται από το Colletotrichum gloesporioides. Τα συμπτώματα ξεκινούν ως καφέ κηλίδες στην επιφάνεια του καρπού και κατά την ωρίμασή του προκαλείται σήψη της σάρκας.
  • Η ασθένεια sunblotch προκαλείται από το ιοειδές Avocado sunblotch viroid και μπορεί να αποτελέσει πολύ σοβαρό πρόβλημα μειώνοντας τις αποδόσεις σε ποσοστό >20%.[1]


Εχθροί

Στην Ελλάδα o ποιο διαδεδομενος εχθρός (εξαιτίας ίσως της περιορισμένης σε έκταση καλλιέργειάς του Αβοκάντο) είναι ο θρίπας των θερμοκηπίων Heliothrips haemmorhoidalis (Bouche), που πιθανά μεταφέρθηκε από τιε καλλιεργιες εσπεριδοειδων της Κρητης στο αβοκάντο .
Υπαρχουν επισης αναφορές για την μύγα της Μεσογείου, τα ψευδοκοκκοειδή και τις αφίδες.[5]


Πηγές και βιβλιογραφία:
[1] Η καλλιέργεια του αβοκάντο Βασικές αρχές / elgo.gr
[2] Ειδική δενδροκομία Τόμος V "Τροπικά φυτά", Ποντίκη Κων/νου, Καθηγητή Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών 
[3] Πτυχιακή εργασία «Τεχνική καλλιέργιας και πιθανοτητα διασπράς του στη βόρεια ελλάδα» Τζίτζικας Χρήστος  / Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Μεσολογγιου
[4] ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ, ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΠΑΠ ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΗ & ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΑ ΦΥΤΑ
[5] plantpro.hu (Πρόγραμμα Leonardo Da Vinci της Ευρωπαϊκής επιτροπής)
[6] www.bostanistas.gr
[6] Deficiency Symptoms in Avocados (avocadosource.com) / South African Avocado Growers’ Association Yearbook 1991. 14:67-71,  avocadosource.com
[7] Phytophthora cinnamomi (avocado root rot) replant trial (avocadosource.com)
[8] Phytophthora USU
[9] Avocado information kit (2001) reprint (daf.qld.gov.au) / era.daf.qld.gov.au
[10] http://www.avocadosource.com/WAC7/Section_03/EskalenAkif2011d.pdf
[11] Avocado Tree - Trying to save... (houzz.com)

Νέα / Ενημερώσεις

Οδηγός Μέσων Ατομικής Προστασίας: Μάσκες, φίλτρα, στολές Μέσα ατομικής προστασίας για αγρότες: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε / Κανονισμοί / Ενημερωτικά δελτία (Κυριακή 5 Σεπτεμβρίου 2021)
Πότε τα έντομα γίνονται βλαβερά για τις καλλιέργειες; Η σημασία της βιοποικιλότητας και της οικολογικής ισορροπίας / Κανονισμοί / Ενημερωτικά δελτία (Τετάρτη 21 Ιουλίου 2021)
Στο πρόγραμμα αποζημιώσεων και τα εσπεριδοειδή της Άρτας, της Θεσπρωτίας και της Πρέβεζας / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 20 Ιουλίου 2021)
Κατάργηση ιστορικών δικαιωμάτων από το 2023 Αναδιανεμητική ενίσχυση από το 2023 και κατάργηση ιστορικών δικαιωμάτων / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 20 Ιουλίου 2021)
Dimethoate: Χορήγηση κατά παρέκκλιση άδειας διάθεσης στην αγορά (NTEKOR 40 EC) / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 13 Ιουλίου 2021)
Ενημερωτικό Δελτίο Καλοκαίρι 2021 - plantpro.gr / Ενημερώσεις (Δευτέρα 21 Ιουνίου 2021)
Αμπέλι: Καλλιεργητικά μέτρα για τον περιορισμό περονόσπορου, ωιδίου και βοτρύτη / Φυτοπροστασία (Τρίτη 15 Ιουνίου 2021)
e-ΕΦΚΑ: Σε λειτουργία 10 σύγχρονες και άμεσα προσβάσιμες ηλεκτρονικές υπηρεσίες για τους αγρότες Οι υπηρεσίες προς τους αγρότες / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 15 Ιουνίου 2021)
Σε ιστορικό υψηλό οι ελληνικές εξαγωγές ελαιόλαδου Οι συνολικές εξαγωγές ελαιολάδου εκτοξεύθηκαν στους 52.735 τόνους / Νέα / Ειδήσεις (Τρίτη 15 Ιουνίου 2021)
Ενημερωτικό Δελτίο Άνοιξη 2021 - plantpro.gr / Ενημερώσεις (Τρίτη 6 Απριλίου 2021)