Νηματωδεις - ΑΓΚΙΝΑΡΕΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ
Οι νηματώδεις του γένους Meloidogyne μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή εξασθένηση της αγκινάρας, με ζημιά κυρίως στο ριζικό σύστημα και σημαντική μείωση της παραγωγής.
Παθογόνο και συμπτώματα στην αγκινάρα:
🔹 Σε καλλιέργειες αγκινάρας έχουν καταγραφεί αρκετά είδη Meloidogyne (M. incognita, M. javanica, M. arenaria κ.ά.), με δυνατότητα σοβαρών απωλειών παραγωγής.
🔹 Οι προνυμφές διεισδύουν στις ρίζες και εγκαθίστανται στην περιοχή της επιμήκυνσης, προκαλώντας χαρακτηριστικές αλλοιώσεις στο ριζικό σύστημα και δυσλειτουργία στην πρόσληψη νερού και θρεπτικών.
Τυπικά συμπτώματα:
Στις ρίζες
🔹 Τοπικές νεκρώσεις ή καστανές περιοχές στον φλοιό των λεπτών ριζών, ο οποίος συχνά αποσπάται εύκολα από τον κεντρικό κύλινδρο.
🔹 Ανάλογα με το είδος και την ένταση, μπορεί να παρατηρηθούν μικρές διογκώσεις (galls) ή γενικότερα παραμορφωμένο, «τριχωτό» ριζικό σύστημα, όπως σε άλλες καλλιέργειες που προσβάλλονται από Meloidogyne.
Στα υπέργεια μέρη:
🔹 Καχεκτική ανάπτυξη, φυτά μικρότερα από τα υγιή, με μειωμένη ζωηρότητα και ασθενική βλάστηση.
🔹 Κιτρίνισμα (χλώρωση) φύλλων, πρόωρη μάρανση σε περιόδους ζέστης, ακόμη κι όταν η υγρασία εδάφους είναι επαρκής.
🔹 Μειωμένος αριθμός και μέγεθος κεφαλών, δηλαδή μικρή παραγωγή και υποβαθμισμένη εμπορική απόδοση.
Στο χωράφι, τα συμπτώματα συχνά εμφανίζονται σε κηλίδες («νησίδες») μέσα στον αγρό, που αντιστοιχούν σε τμήματα με υψηλότερους πληθυσμούς νηματωδών.
Διαχείριση με Καλλιεργητικά και προληπτικά μέτρα:
🔹 Αμειψισπορά: Εναλλαγή αγκινάρας με καλλιέργειες λιγότερο ευαίσθητες ή μη ξενιστές των Meloidogyne (ανάλογα με τα είδη νηματωδών της περιοχής), ώστε να μειώνεται σταδιακά ο πληθυσμός στο έδαφος.
🔹 Αποφυγή μεταφοράς μολυσμένου χώματος και ριζών μεταξύ αγρών (π.χ. με μηχανήματα, φυταρίων).
🔹 Καλή απομάκρυνση ριζικών υπολειμμάτων στο τέλος της καλλιέργειας, που μπορούν να φιλοξενούν ωά και προνύμφες.
🔹 Οργανική ουσία, κομπόστ και βιολογικά εδαφοβελτιωτικά μπορούν να αυξήσουν τη βιολογική δραστηριότητα και να ευνοήσουν φυσικούς ανταγωνιστές/αντίπαλους των νηματωδών.
🔹 Σε ορισμένα συστήματα έχουν δοκιμαστεί βιοφουμιστικά φυτά (όπος σινάπι, ραπάνι, ελαιοκράμβη, ρόκα κ.ά. που περιέχουν περιέχουν γλυκοσινολάτες) ή υπολείμματα, ενσωματωμένα πριν από τη φύτευση, με μείωση πληθυσμών νηματωδών σε άλλες καλλιέργειες.
🔹 Μελέτες σε αγκινάρα έδειξαν ότι η επιλογή κατάλληλης ημερομηνίας φύτευσης και ποικιλίας μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της ζημιάς από Meloidogyne σε ελαφρά, θερμά εδάφη.
Χημικά νηματοδοκτόνα εδάφους:
🔹 Σε επαγγελματικές φυτεύσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εγκεκριμένα νηματοδοκτόνα εδάφους, τα οποία εφαρμόζονται στα πρώτα στάδια της καλλιέργειας (π.χ. Αύγουστο-Σεπτέμβριο, στην έναρξη της βλάστησης), σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας για δόση, χρόνο και τρόπο ενσωμάτωσης.
Βιολογικά σκευάσματα:
🔹 Σκευάσματα βασισμένα σε ωφέλιμους μικροοργανισμούς (π.χ. ορισμένα είδη Bacillus, Pochonia chlamydosporia κ.ά.) και ορισμένοι βιοδιεγέρτες εδάφους αναφέρονται ως βοηθητικά στη μείωση των πληθυσμών root‑knot nematodes ή/και στην ενίσχυση της αντοχής των φυτών, και μπορούν να ενταχθούν σε ολοκληρωμένα σχήματα.
Παθογόνο και συμπτώματα στην αγκινάρα:
🔹 Σε καλλιέργειες αγκινάρας έχουν καταγραφεί αρκετά είδη Meloidogyne (M. incognita, M. javanica, M. arenaria κ.ά.), με δυνατότητα σοβαρών απωλειών παραγωγής.
🔹 Οι προνυμφές διεισδύουν στις ρίζες και εγκαθίστανται στην περιοχή της επιμήκυνσης, προκαλώντας χαρακτηριστικές αλλοιώσεις στο ριζικό σύστημα και δυσλειτουργία στην πρόσληψη νερού και θρεπτικών.
Τυπικά συμπτώματα:
Στις ρίζες
🔹 Τοπικές νεκρώσεις ή καστανές περιοχές στον φλοιό των λεπτών ριζών, ο οποίος συχνά αποσπάται εύκολα από τον κεντρικό κύλινδρο.
🔹 Ανάλογα με το είδος και την ένταση, μπορεί να παρατηρηθούν μικρές διογκώσεις (galls) ή γενικότερα παραμορφωμένο, «τριχωτό» ριζικό σύστημα, όπως σε άλλες καλλιέργειες που προσβάλλονται από Meloidogyne.
Στα υπέργεια μέρη:
🔹 Καχεκτική ανάπτυξη, φυτά μικρότερα από τα υγιή, με μειωμένη ζωηρότητα και ασθενική βλάστηση.
🔹 Κιτρίνισμα (χλώρωση) φύλλων, πρόωρη μάρανση σε περιόδους ζέστης, ακόμη κι όταν η υγρασία εδάφους είναι επαρκής.
🔹 Μειωμένος αριθμός και μέγεθος κεφαλών, δηλαδή μικρή παραγωγή και υποβαθμισμένη εμπορική απόδοση.
Στο χωράφι, τα συμπτώματα συχνά εμφανίζονται σε κηλίδες («νησίδες») μέσα στον αγρό, που αντιστοιχούν σε τμήματα με υψηλότερους πληθυσμούς νηματωδών.
Διαχείριση με Καλλιεργητικά και προληπτικά μέτρα:
🔹 Αμειψισπορά: Εναλλαγή αγκινάρας με καλλιέργειες λιγότερο ευαίσθητες ή μη ξενιστές των Meloidogyne (ανάλογα με τα είδη νηματωδών της περιοχής), ώστε να μειώνεται σταδιακά ο πληθυσμός στο έδαφος.
🔹 Αποφυγή μεταφοράς μολυσμένου χώματος και ριζών μεταξύ αγρών (π.χ. με μηχανήματα, φυταρίων).
🔹 Καλή απομάκρυνση ριζικών υπολειμμάτων στο τέλος της καλλιέργειας, που μπορούν να φιλοξενούν ωά και προνύμφες.
🔹 Οργανική ουσία, κομπόστ και βιολογικά εδαφοβελτιωτικά μπορούν να αυξήσουν τη βιολογική δραστηριότητα και να ευνοήσουν φυσικούς ανταγωνιστές/αντίπαλους των νηματωδών.
🔹 Σε ορισμένα συστήματα έχουν δοκιμαστεί βιοφουμιστικά φυτά (όπος σινάπι, ραπάνι, ελαιοκράμβη, ρόκα κ.ά. που περιέχουν περιέχουν γλυκοσινολάτες) ή υπολείμματα, ενσωματωμένα πριν από τη φύτευση, με μείωση πληθυσμών νηματωδών σε άλλες καλλιέργειες.
🔹 Μελέτες σε αγκινάρα έδειξαν ότι η επιλογή κατάλληλης ημερομηνίας φύτευσης και ποικιλίας μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της ζημιάς από Meloidogyne σε ελαφρά, θερμά εδάφη.
Χημικά νηματοδοκτόνα εδάφους:
🔹 Σε επαγγελματικές φυτεύσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εγκεκριμένα νηματοδοκτόνα εδάφους, τα οποία εφαρμόζονται στα πρώτα στάδια της καλλιέργειας (π.χ. Αύγουστο-Σεπτέμβριο, στην έναρξη της βλάστησης), σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας για δόση, χρόνο και τρόπο ενσωμάτωσης.
Βιολογικά σκευάσματα:
🔹 Σκευάσματα βασισμένα σε ωφέλιμους μικροοργανισμούς (π.χ. ορισμένα είδη Bacillus, Pochonia chlamydosporia κ.ά.) και ορισμένοι βιοδιεγέρτες εδάφους αναφέρονται ως βοηθητικά στη μείωση των πληθυσμών root‑knot nematodes ή/και στην ενίσχυση της αντοχής των φυτών, και μπορούν να ενταχθούν σε ολοκληρωμένα σχήματα.
