Θριπες - ΑΓΓΟΥΡΙ

Οι θρίπες αποτελούν από τους σημαντικότερους εχθρούς του αγγουριού θερμοκηπίου, καθώς ζημιώνουν άμεσα φύλλα και καρπούς και ταυτόχρονα είναι φορείς ιώσεων.

Είδη και σημασία
Οι κυριότεροι θρίπες στο αγγούρι είναι ο θρίπας της Καλιφόρνιας (Frankliniella occidentalis) και ο θρίπας του κρεμμυδιού (Thrips tabaci) (Thysanoptera: Thripidae).

Και τα δύο είδη προσβάλλουν την καλλιέργεια σε όλα τα στάδια, από τα νεαρά φυτά έως την πλήρη παραγωγή, και μπορούν να μεταδώσουν ιώσεις (π.χ. τοσποϊούς) με σοβαρή επίπτωση στην απόδοση.


Συμπτώματα:

Στα φύλλα:
🔹 Εμφανίζονται ασημόχρωμες ή κιτρινωπές κηλίδες, στιγματώσεις και γραμμώσεις, αποτέλεσμα της μυζητικής τροφής και καταστροφής του παρεγχύματος.
🔹 Παρατηρούνται παραμορφώσεις, συστροφές και πάχυνση νεαρών φύλλων, καθώς και μείωση της φωτοσυνθετικής ικανότητας.

Στα άνθη και στους καρπούς:
🔹 Στα άνθη, έντονη παρουσία θριπών οδηγεί σε πτώση ή κακή καρπόδεση.
🔹 Στους καρπούς παρατηρούνται επιφανειακές εσχαρώσεις, ουλές, ακανόνιστες γραμμές με φελλώδη υφή και τοπικές παραμορφώσεις/συστροφές, που υποβαθμίζουν την εμπορική ποιότητα.

Ιολογικές ασθένειες:
🔹 Οι θρίπες έχουν την ικανότητα να μεταφέρουν και να μεταδίδουν ιούς (κυρίως τοσποϊούς), οπότε ακόμη και μέτριοι πληθυσμοί μπορεί να έχουν μεγάλη οικονομική σημασία.

🔹 Σημαντικό μέρος του βιολογικού κύκλου (νυμφικά στάδια) πραγματοποιείται σε προστατευμένες θέσεις στο έδαφος ή στα φυτικά υπολείμματα, κάτι που δυσχεραίνει τον έλεγχο.
🔹 Επιπλέον, οι θρίπες αναπτύσσουν γρήγορα ανθεκτικότητα σε πολλές ομάδες εντομοκτόνων.

Παρακολούθηση πληθυσμών:
🔹 Κολλητικές παγίδες: Χρήση κίτρινων ή/και μπλε κολλητικών παγίδων (περίπου 3-4 παγίδες/στρέμμα) για έγκαιρη ανίχνευση και εκτίμηση της έντασης των πτήσεων.
Τοποθέτηση περίπου στο μέσο της κόμης της καλλιέργειας, με τακτική αντικατάσταση ώστε να είναι ευδιάκριτες οι νέες συλλήψεις.
🔹 Άμεση δειγματοληψία φυτών: Καταμέτρηση ενηλίκων και προνυμφών σε ανθοταξίες, νεαρά φύλλα και κορυφές βλάστησης, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα φυτών στον αγρό/θερμοκήπιο.
Καταγραφή εστιών υψηλής προσβολής (hot spots) για στοχευμένη διαχείριση.

Αντιμετώπιση - ολοκληρωμένη διαχείριση:
Οι κολλητικές παγίδες χρησιμοποιούνται όχι μόνο για παρακολούθηση αλλά και για μερική μείωση του πληθυσμού φτερωτών θριπών, ιδιαίτερα κοντά σε ανοίγματα και διαδρόμους.

Βιολογική καταπολέμηση:
🔹 Αρπακτικά ημίπτερα (Orius spp.): Είδη όπως Orius laevigatus και O. insidiosus είναι γενικευμένοι θηρευτές που τρέφονται με προνύμφες και ενήλικα θριπών, καθώς και με άλλα μικρά έντομα.
Χρησιμοποιούνται σε συστήματα banker plants και σε προληπτικές εξαπολύσεις για σταθερό έλεγχο θριπών σε θερμοκήπιο.

Ωφέλιμα ακάρεα και εδαφόβια αρπακτικά:
🔹 Amblyseius (Neoseiulus) degenerans, Amblydromalus limonicus κ.ά. τρέφονται με ωά και προνύμφες θριπών στα φύλλα και λειτουργούν ιδιαίτερα καλά σε συνδυασμό με άλλα ωφέλιμα.
🔹 Macrocheles robustulus, Hypoaspis miles (Stratiolaelaps scimitus) και άλλοι εδαφόβιοι θηρευτές επιτίθενται σε νυμφικά στάδια στο υπόστρωμα, συμβάλλοντας στον έλεγχο των «κρυφών» σταδίων

Εντομοπαθογόνοι νηματώδεις:
🔹 Νηματώδεις του γένους Steinernema μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο έδαφος για να μειώσουν πληθυσμούς νυμφών/προνυμφών θριπών σε ορισμένα συστήματα, ως συμπληρωματικό μέτρο.

Η επιτυχία των ωφέλιμων οργανισμών προϋποθέτει περιορισμένη χρήση μη επιλεκτικών εντομοκτόνων και κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας/υγρασίας.

Χημική αντιμετώπιση:
🔹 Χρήση μόνο εγκεκριμένων εντομοκτόνων για θρίπες στο αγγούρι, και κατά προτίμηση επιλεκτικών σκευασμάτων συμβατών με τα ωφέλιμα.
🔹 Ο ψεκασμός να στοχεύει κυρίως νεαρά στάδια και να γίνεται με καλή διαβροχή ανθοταξιών και προστατευμένων θέσεων, όπου κρύβονται οι θρίπες.