Θειοθειικο Ασβεστιο

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας Calcium thiosulfate (Θειοθειικό Ασβέστιο)

Το Θειοθειικό Ασβέστιο (Calcium thiosulfate, CaTS) είναι υγρό λίπασμα και εδαφοβελτιωτικό που παρέχει ασβέστιο (Ca) και θείο (S) σε πλήρως υδατοδιαλυτή μορφή και χρησιμοποιείται κυρίως μέσω εδάφους/υδρολίπανσης, αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις ως διαφυλλικός ψεκασμός.

Χημική ταυτότητα - Φυσικές ιδιότητες:

• Δραστική ουσία: Θειοθειικό ασβέστιο, υδατικό διάλυμα αλάτων Ca²⁺ και θειοθειικών (S₂O₃²⁻).
• Τυπική ανάλυση: Περίπου 6% Ca και 10% S (ως θειοθειικό θείο) σε υγρή μορφή (συχνά 0-0-0+10 S + 6 Ca).
• Φυσικές ιδιότητες:
  • Πλήρως υδατοδιαλυτό, ελαφρώς έως μέτρια αλκαλικό διάλυμα, χαμηλού ιξώδους, χωρίς χλώριο.
  • Σταθερό σε κανονικές συνθήκες αποθήκευσης, δεν κρυσταλλώνει εύκολα, κατάλληλο για χρήση σε συστήματα υδρολίπανσης.

---

Ρόλος στη θρέψη - Σε ποιες τροφοπενίες βοηθά:

⇨ Ασβέστιο (Ca²⁺):

• Κάλυψη τροφοπενιών Ca:
  • Προλαμβάνει/μειώνει φυσιολογικές διαταραχές όπως blossom-end rot (τομάτα, πιπεριά), πικρή κηλίδωση (μήλο), σκασίματα φρούτων, αδύναμη φλούδα σε εσπεριδοειδή κ.ά.
  • Βοηθά σε καλλιέργειες με υψηλή απαίτηση σε Ca (τομάτα, πιπεριά, μαρούλι, λάχανο, πατάτα, μηλοειδή, πυρηνόκαρπα).
• Τρόπος δράσης στο φυτό:
  • Ο Ca ενσωματώνεται στα κυτταρικά τοιχώματα ως Ca-πηκτικά, αυξάνοντας τη μηχανική αντοχή και τη σταθερότητα των μεμβρανών.
    Βελτιώνει την αντοχή των ιστών σε φυσιολογικό και βιοτικό stress και συμβάλλει σε καλύτερη μετασυλλεκτική συμπεριφορά (σκληρότητα, συντηρησιμότητα).

⇨ Θειοθειικό θείο (S₂O₃²⁻ → SO₄²⁻):

• Θρέψη θείου:
  • Το θειοθειικό οξειδώνεται σταδιακά σε θειικό (SO₄²⁻) στο έδαφος, παρέχοντας αφομοιώσιμο θείο για σύνθεση αμινοξέων (μεθειονίνη, κυστεΐνη) και πρωτεϊνών.
  • Βοηθά στη διόρθωση τροφοπενιών S, ιδιαίτερα σε ελαφρά, ξεπλυμένα ή εντατικά καλλιεργημένα εδάφη.
• Έμμεσες επιδράσεις σε άλλες θρεπτικές ανισορροπίες:
  • Η ελαφρά οξίνιση της ριζόσφαιρας από την οξείδωση του θειοθειικού αυξάνει τη διαθεσιμότητα P, Zn, Mn και άλλων ιχνοστοιχείων σε αλκαλικά εδάφη.

---

Συμπεριφορά στο έδαφος και Τρόπος δράσης ως εδαφοβελτιωτικό:

⇨ Επίδραση σε αλατότητα και δομή εδάφους (αφαλατική δράση)

• Λειτουργεί σαν «υγρός γύψος» (liquid gypsum):
  • Το Ca²⁺ εκτοπίζει Na⁺ και άλλα μονοσθενή κατιόντα από τα κολλοειδή του εδάφους, επιτρέποντας την έκπλυση των αλάτων με το νερό άρδευσης.
  • Το αποτέλεσμα είναι μείωση της ESP/σόδας, βελτίωση της δομής (λιγότερη διάρρηξη/συσσώρευση) και καλύτερη διήθηση νερού σε αλατούχα–νατριούχα εδάφη.
• Επίδραση στην αγωγιμότητα (EC) του εδάφους:
  • Βραχυπρόθεσμα: η προσθήκη CaTS αυξάνει προσωρινά την EC στο διάλυμα του εδάφους, καθώς προστίθενται διαλυτά άλατα (Ca²⁺, S₂O₃²⁻ / SO₄²⁻).
  • Μετά από άρδευση/έκπλυση: λόγω εκτόπισης Na⁺ και διαλυτοποίησης αλάτων, η EC του ριζοστρώματος μπορεί να μειωθεί μακροπρόθεσμα, εφόσον υπάρχει επαρκής έκπλυση (leaching) και αποστράγγιση.

⇨ Ο ρόλος του θειοθειικού:

• Οξειδώνεται σταδιακά σε θειικό, συμβάλλοντας σε μικρή τοπική οξίνιση (ιδίως σε ασβεστούχα/αλκαλικά εδάφη), γεγονός που αυξάνει τη διαλυτότητα CaCO₃ και τη μετακίνηση Ca²⁺ στο έδαφος.

---

Τρόπος δράσης – Από το έδαφος και ως ψεκασμός:

⇨ Εδαφική εφαρμογή / Υδρολίπανση

• Ο Ca²⁺ και το S₂O₃²⁻ μεταφέρονται με το νερό άρδευσης στη ριζόσφαιρα, απορροφώνται από το ριζικό σύστημα και κατευθύνονται κυρίως μέσω ξυλώματος σε αναπτυσσόμενους ιστούς.
• Επειδή ο Ca είναι σχετικά ακίνητος μέσα στο φυτό, η συνεχής παροχή από τη ρίζα (μέσω υδρολίπανσης) είναι πολύ πιο αποτελεσματική από σποραδικούς ψεκασμούς, ειδικά για καρποδές καλλιέργειες.

⇨ Διαφυλλική εφαρμογή (ψεκασμός)

• Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε διαφυλλικούς ψεκασμούς (χαμηλότερες συγκεντρώσεις) για ενίσχυση Ca σε φύλλα/καρπούς, σε συνδυασμό με άλλες θρεπτικές εφαρμογές.
• Ο Ca απορροφάται μέσω επιδερμίδας/στόματων αλλά η μετακίνηση από το σημείο εναπόθεσης είναι περιορισμένη, άρα οι ψεκασμοί έχουν κυρίως τοπικό–συμπληρωματικό ρόλο, όχι ως μοναδική πηγή Ca.
• Χρειάζεται προσοχή στο pH του ψεκαστικού και στη συμβατότητα με άλλα προϊόντα για αποφυγή ιζημάτων/φυτοτοξικότητας.

---

Θετικά - Πλεονεκτήματα

• Θρέψη: Παρέχει ταυτόχρονα ασβέστιο και θείο σε πλήρως υδατοδιαλυτή μορφή, χωρίς χλώριο, κατάλληλο για ευαίσθητες καλλιέργειες και συστήματα υδρολίπανσης.
• Βελτιώνει ποιότητα καρπών (σκληρότητα, συντηρησιμότητα), μειώνει φυσιολογικές ανωμαλίες λόγω έλλειψης Ca.
• Εδαφοβελτίωση: Δρα ως «liquid gypsum», βοηθώντας στη μείωση αλατότητας/νατριούχου χαρακτήρα εδαφών και στη βελτίωση της δομής (διηθητικότητα, αερισμός).
• Θρέψη χωρίς άζωτο: Παρέχει Ca χωρίς νιτρικό άζωτο, χρήσιμο σε στάδια ή συστήματα παραγωγής όπου δεν επιθυμείς αύξηση N (π.χ. πριν τη συγκομιδή, σε σχήματα χαμηλού N κ.λπ.).
• Συμβατότητα με συστήματα άρδευσης: Ρευστό προϊόν, αντλήσιμο, κατάλληλο για έγχυση σε στάγδην/υδρολίπανση, με οδηγίες δοσολογίας ανά καλλιέργεια και στάδιο ανάπτυξης.

---

Αρνητικά - Περιορισμοί / Προσοχή:

• Χημική συμβατότητα: Δεν πρέπει να αναμιγνύεται απευθείας με συμπυκνωμένα φωσφορικά ή ορισμένα ασβεστούχα/μαγνησιούχα προϊόντα σε δεξαμενή χωρίς έλεγχο, λόγω κινδύνου κατακρήμνισης (ιζήματα που μπορεί να φράξουν σταλάκτες).
• Ισορροπία κατιόντων: Υπερβολικές δόσεις Ca μπορούν να δημιουργήσουν ανισορροπία με K και Mg στο ριζόστρωμα (ανταγωνισμός στην πρόσληψη), αν το πρόγραμμα λίπανσης δεν είναι ισορροπημένο.
• Αλατότητα / EC: Αν και βοηθά στη μακροπρόθεσμη μείωση «βλαπτικών αλάτων», είναι το ίδιο άλας· σε εδάφη με πολύ υψηλή EC και ανεπαρκή αποστράγγιση η επιπλέον προσθήκη αλάτων χωρίς δυνατότητα έκπλυσης μπορεί να επιβαρύνει προσωρινά την αγωγιμότητα.
• Διαφυλλική χρήση: Στους ψεκασμούς απαιτούνται κατάλληλες δόσεις, pH και μίξεις, γιατί υψηλές συγκεντρώσεις ή ασύμβατες μίξεις μπορεί να προκαλέσουν κηλιδώσεις ή επιφανειακά εγκαύματα σε ευαίσθητα φύλλα/καρπούς.